Key takeaway

Dư địa lạm phát là khoảng cách giữa CPI thực tế và mục tiêu lạm phát của Chính phủ; dư địa càng lớn, nhà điều hành càng linh hoạt nới lỏng tiền tệ và kích thích tăng trưởng mà không lo vượt trần lạm phát.

WHAT

Dư địa lạm phát là hiệu số giữa mục tiêu CPI Chính phủ đặt ra và CPI thực tế/dự phóng tại thời điểm đó. Khi dư địa lớn (CPI thực tế thấp hơn nhiều so với mục tiêu), nhà nước có không gian để áp dụng chính sách mở rộng: giảm lãi suất điều hành, tăng đầu tư công, giảm thuế - mà không sợ lạm phát vượt trần.

WHY/HOW

Cơ chế: Chính phủ đặt mục tiêu CPI hàng năm (vd 4,5% năm 2023). Khi CPI bình quân đang ở 4,16% mà còn 8 tháng cuối năm, dư địa ~0,34% là khá hạn hẹp nhưng đủ để duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng. Dư địa này là tham số quan trọng trong quyết định cắt/giữ lãi suất của NHNN. Phân tích dư địa lạm phát giúp nhà đầu tư dự đoán hành động chính sách sắp tới.

Notes

  • 2023-04

    • Mục tiêu CPI 2023 của Việt Nam: 4,5%
    • Dự phóng CPI bình quân 4 tháng đầu 2023 (AB Capital): 4,16% - còn dư địa ~0,34%
    • Ngay cả kịch bản giá dầu lên 96 USD/thùng, CPI vẫn khoảng 4,3% - vẫn dưới mục tiêu
    • Kết luận: NHNN còn dư địa duy trì chính sách nới lỏng, hỗ trợ tăng trưởng GDP
  • 2023-03

    • CPI Việt Nam 2 tháng đầu 2023 ở mức 4,6% nhưng có dư địa: (1) xăng dầu - nền cao từ mid-2022, đến tháng 7/2022 mới có hỗ trợ thuế tiêu thụ đặc biệt; (2) thép - nền cao đến tháng 4/2022; (3) thịt heo - giảm từ hơn 50k xuống dưới 50k/kg, chiếm ~40% rổ lương thực thực phẩm
    • Chính phủ đánh giá lạm phát không phải mối quan tâm lớn trong năm 2023, ưu tiên kích thích tăng trưởng
  • 2023-01

    • Năm 2022 Việt Nam kiểm soát lạm phát dưới 4% (mục tiêu) trong khi GDP tăng 8,02% - thành công kép của chính sách điều hành
    • Quốc hội nâng mục tiêu lạm phát 2023 từ 4% lên 4-4,5% để mở rộng dư địa cho chính sách kích thích tăng trưởng