Key takeaway

Với doanh nghiệp sản xuất hàng hóa (commodity), biên lợi nhuận phụ thuộc vào spread giữa giá bán đầu ra và chi phí đầu vào - hai yếu tố biến động độc lập và thường ngược chiều nhau.

WHAT

Trong các ngành sản xuất hàng hóa (commodity manufacturing) như thép, biên lợi nhuận gross không phụ thuộc vào quy mô mà phụ thuộc vào chênh lệch (spread) giữa giá bán sản phẩm (thép thành phẩm) và giá đầu vào (than cốc, quặng sắt, điện). Giá bán theo thị trường thế giới; giá đầu vào cũng theo thị trường nhưng có độ trễ và chịu tác động tỷ giá.

WHY/HOW

Cơ chế: khi nhu cầu thế giới tăng, giá thép tăng nhanh hơn giá nguyên liệu (vì nguyên liệu có hợp đồng dài hạn/độ trễ) - biên lợi nhuận bùng nổ như HPG 2021. Khi nhu cầu giảm, giá thép giảm nhanh nhưng giá nguyên liệu nhập khẩu vẫn cao (do hợp đồng cũ + tỷ giá trượt) - biên lợi nhuận thu hẹp hoặc âm như HPG Q3/2022. Tỷ giá ảnh hưởng kép: nhập nguyên liệu USD - VND mất giá làm chi phí tăng.

Notes

  • 2023-01
    • HPG Q3/2022: giá thép thành phẩm giảm mạnh + giá than cốc/quặng nhập khẩu vẫn cao + VND mất giá - dẫn đến lỗ cộng hợp
    • 2021: giá thép tăng đột biến toàn cầu (post-COVID supply chain) trong khi chi phí sản xuất HPG chưa kịp phản ánh - biên LN cực cao
    • Hỗ trợ 2023: tỷ giá ổn định/tăng giá VND làm giảm chi phí nhập than cốc, quặng