Hiệu suất quá khứ

3 min read

Key takeaway

Sai lầm lớn nhất khi chọn quỹ là dựa vào hiệu suất quá khứ - quỹ tốt nhất năm nay thường không còn tốt năm sau vì mỗi chiến lược chỉ phù hợp với từng giai đoạn thị trường.

WHAT

Hiệu suất quá khứ (past performance) là kết quả lợi nhuận đầu tư đã đạt được trong quá khứ, thường thể hiện qua lợi nhuận kép hàng năm hoặc biểu đồ NAV. Đa số nhà đầu tư chọn quỹ chỉ dựa vào con số này và vào tin tức quảng bá hiệu suất.

WHY/HOW

Hiệu suất quá khứ không quyết định lợi nhuận tương lai vì:

  • Mỗi quỹ có chiến lược riêng (năng động, tăng trưởng ổn định dài hạn…), chỉ phù hợp với một số bối cảnh thị trường.
  • Dòng tiền thường đổ vào ồ ạt sau khi quỹ đã lập đỉnh và tin tức tốt tràn ngập, khiến nhà đầu tư mua đúng vùng giá cao.

Vì vậy hiệu suất quá khứ chỉ nên là một phần nhỏ trong quyết định; cần ưu tiên triển vọng tương lai và định giá. Mua-nắm giữ dài hạn có thể vẫn ổn, nhưng vào sai thời điểm sẽ mất rất lâu để DCA về hiệu quả.

Bản chất sai lầm là dùng chi phí chìm (sunk cost) để ra quyết định tương lai: kết quả đầu tư đã đạt được từ đầu năm đến nay là dữ liệu quá khứ, không tạo ra giá trị cho quyết định mua tài sản nào sắp tới. Quyết định đầu tư phải hướng về khả năng sinh lời tương lai. Triệu chứng của lỗi này: thấy lớp tài sản nào (ETF, chứng chỉ quỹ, cổ phiếu) đang dẫn đầu hiệu suất thì đổ xô vào - đến lúc bạn thấy nó tốt thì đã trễ. Truyền thông cũng phản ánh điều này: khi quỹ hiệu suất 1 tháng tốt nhất bắt đầu kém, các trang chuyển sang chỉ quảng bá hiệu suất từ đầu năm.

Notes

  • 2026-03

    • VMIP tốt nhất 2024 → thuộc top 3 tệ nhất 2025 (chỉ ~7%) → lại tốt nhất đầu 2026 (~6,3%).
    • DCDS tốt nhất 2025 → âm ~5,81-6% đầu 2026, giảm sâu hơn VN-Index (giảm chưa đến 5%).
    • Chênh lệch hiệu suất giữa quỹ tốt nhất và VN-Index đầu 2026 có thể lên tới ~10%.
    • ETF VN30 hưởng lợi từ nhóm Vingroup nên 2025 outperform (~17-18% vs VN-Index ~7%), nhưng đó là lợi thế giai đoạn, không bền vững; bán hết chứng chỉ quỹ để dồn vào ETF VN30 là rơi vào bẫy chạy theo hiệu suất.

  • 2025-11

    • VMIP (VinaCapital) tốt nhất 2024; nhưng ai mua từ tháng 6/2024 trở đi đã kém - quỹ tốt nhất năm nay thường rất kém năm trước (webinar SiM2z61J_9E).

Backlinks