Khối ngoại bán ròng

13 min read

Key takeaway

Khối ngoại bán ròng kéo dài là hệ quả kép: ngắn hạn do tỷ giá và tâm lý thị trường, còn về cơ cấu là do lãi suất phi rủi ro tại thị trường phát triển (Mỹ, EU) cao hơn đáng kể so với Việt Nam, khiến nhà đầu tư tổ chức chuyển danh mục sang tài sản an toàn hơn có lãi cao hơn. Điểm đảo chiều cần tín hiệu mua ròng cụ thể, không phải chỉ “bớt bán”, hoặc cú chuyển mình cơ cấu như Fed hạ lãi suất hoặc Việt Nam được nâng hạng FTSE/MSCI.

WHAT

Khối ngoại bán ròng (net selling) là trạng thái nhà đầu tư nước ngoài bán ra nhiều hơn mua vào trong một khoảng thời gian, làm giảm nguồn cung vốn ngoại trên thị trường. Hiện tượng này có hai tầng: tầng chiến thuật ngắn hạn (phản ứng với tỷ giá, sự kiện thị trường cụ thể) và tầng cơ cấu dài hạn (carry trade đảo ngược - tiền chảy về nơi lãi suất cao hơn và rủi ro thấp hơn). Chỉ số theo dõi: giá trị bán ròng theo ngày/tuần/tháng trên HOSE. Khối ngoại thường chiếm 7-15% tổng thanh khoản nhưng tác động lên giá lớn hơn tỷ trọng thực tế do tập trung vào bluechip (ngân hàng, công nghệ, tiêu dùng) vốn là trụ đỡ index và gây tín hiệu tâm lý tiêu cực lan sang nhà đầu tư cá nhân.

WHY/HOW

Nguyên nhân thường gặp: (1) tỷ giá đồng nội tệ mất giá làm giảm lợi nhuận tính bằng ngoại tệ; (2) cơ hội thị trường khác hấp dẫn hơn; (3) thất vọng về tiến độ cải cách thị trường (nâng hạng, sản phẩm mới); (4) tái cơ cấu danh mục quỹ ETF/quỹ chủ động. Về cơ chế cơ cấu: khi lãi suất Fed Funds cao hơn lãi suất Việt Nam, chênh lệch lợi tức sau điều chỉnh rủi ro không đủ hấp dẫn nhà đầu tư tổ chức nước ngoài nắm giữ cổ phiếu Việt Nam - đây là carry trade đảo ngược. Vĩ mô Việt Nam tốt (xuất khẩu, FDI, tăng trưởng GDP) là điều kiện cần nhưng chưa đủ để giữ khối ngoại khi lãi suất Mỹ cao. Điều kiện để khối ngoại quay lại mua ròng: Fed hạ lãi suất xuống đủ thấp để chênh lệch đảo chiều, hoặc Việt Nam được nâng hạng FTSE/MSCI tạo dòng vốn thụ động (passive flow) bắt buộc mua cổ phiếu Việt Nam. Cần phân biệt bán thỏa thuận (ít tác động giá) và bán trên sàn (tác động giá trực tiếp), đồng thời phân biệt rút vốn ETF thực sự với quỹ chủ động tái cơ cấu (có thể mua lại ở giá thấp hơn).

Notes

  • 2026-07

    • Từ đầu năm 2026 đến đầu tháng 7: khối ngoại bán ròng khoảng 80.000 tỷ đồng; tính trong 3 năm gần nhất khoảng 250.000 tỷ đồng - đưa tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trên TTCK Việt Nam xuống thấp nhất trong lịch sử.
    • Dù TTCK Việt Nam đã được nâng hạng, sức hấp dẫn của các thị trường lớn khác và các lớp tài sản khác vẫn vượt trội trong 3 năm qua: chỉ số KOSPI (Hàn Quốc) tăng gấp ba lần, các tập đoàn lớn Hàn Quốc dự kiến đầu tư khoảng 3.000 tỷ USD vào bán dẫn và AI; thị trường Mỹ cũng hút dòng vốn mạnh.
    • Việt Nam thiếu nhóm ngành công nghệ/bán dẫn/AI - lĩnh vực đang dẫn dắt dòng vốn toàn cầu - là một lý do khiến thị trường kém hấp dẫn hơn trong mắt nhà đầu tư nước ngoài so với các thị trường có hệ sinh thái công nghệ mạnh.

  • 2024-11

    • Khối ngoại bán ròng ~90.000 tỷ đồng tính từ đầu năm 2024 (tính đến T11/2024)
    • Năm 2022 là ngoại lệ: khối ngoại mua ròng do giá cổ phiếu Việt Nam quá rẻ (P/E thấp đột biến sau đợt giảm mạnh)
    • Lãi suất Mỹ cao hơn VN 100-200 điểm cơ bản trong hầu hết 2024

  • 2024-08

    • Khối ngoại bán mạnh VHM (>20tr/30tr khớp lệnh), bán ngân hàng
    • Mua chọn lọc VNM (30% khối lượng giao dịch VNM trong phiên) - không đại diện xu hướng
    • Chưa có dấu hiệu đảo chiều: Q4/2022 mua >1 tỷ USD, còn hiện tại chỉ “bớt bán” không “mua ròng”
    • Lý do khả năng: chuyển vốn sang thị trường khác tiềm năng hơn, chốt lời sau tăng mạnh

  • 2024-07

    • Khối ngoại bán ròng liên tục 11-12 tháng tính đến 7/2024, tổng hơn 50.000 tỷ từ đầu năm
    • ETF chỉ bán khoảng 4.500 tỷ; phần lớn là quỹ mở/quỹ chủ động
    • FPT bị bán ròng đều 200-600 tỷ/ngày trong 20 phiên liên tiếp - hiếm gặp trong lịch sử
    • Kỳ vọng Fubon giải ngân lại 4.000 tỷ trong Q3/2024 khi Fed hạ lãi suất tháng 9

  • 2024-06

    • Khối ngoại bán ròng liên tục ~12 tháng liên tiếp tính đến tháng 6/2024; tổng ~50.000 tỷ từ đầu năm (gần bằng cả năm 2021-2022: 60.000 tỷ)
    • Tháng 5/2024: bán ròng ~15.000 tỷ; VN-Index tháng 5 vẫn tăng hơn 50 điểm - nội địa hấp thụ tốt
    • Tháng 6 riêng: bán ròng gần 10.000 tỷ; trong 1 tháng chỉ 2 phiên mua ròng vs ~20 phiên bán ròng
    • Tập trung bán FPT (chốt lời), TCB, MWG, Vingroup/Vinhomes (thận trọng) trên sàn HOSE
    • Khối ngoại chiếm hơn 1.000 tỷ/phiên trong tổng thanh khoản 10-15 nghìn tỷ (~7-10%)
    • Fubon ETF (Đài Loan) được chấp thuận huy động thêm 4.000 tỷ để giải ngân vào Việt Nam - tín hiệu đảo chiều tiềm năng
    • So sánh: Thái Lan, Hàn Quốc, Ấn Độ, Trung Quốc cùng kỳ vẫn có dòng vốn ngoại vào - Việt Nam là ngoại lệ tiêu cực

  • 2024-05

    • Khối ngoại bán ròng liên tục suốt tháng 4-5/2024 trong bối cảnh áp lực tỷ giá USD/VND cao
    • Nhà đầu tư cá nhân trong nước hấp thụ toàn bộ phần bán ròng của khối ngoại - thị trường duy trì ổn định
    • DXY ở mức ~106 (cao) tạo áp lực tỷ giá, là một trong các lý do khối ngoại bán
    • Cơ chế tỷ giá - TTCK: khối ngoại bán cổ phiếu nhận VND → đổi sang USD để hồi hương → tạo cầu USD trực tiếp trên thị trường ngoại hối, gây áp lực kép tỷ giá lẫn VN-Index
    • Nếu đầu năm 2024 đầu tư vào trái phiếu Mỹ (lợi suất ~5%) thay vì cổ phiếu Việt Nam, sau khi trừ mất giá VND ~4,68% ytd, tổng thiệt hại ~9,5% so với giữ USD - lý do carry trade bất lợi cho Việt Nam

  • 2024-04

    • Khối ngoại bán ròng 538 tỷ đồng trên HOSE trong tuần 8-12/4/2024, tập trung VHM, MSN, HSG
    • Khối lượng bán ròng giảm so với các tuần trước, tạo điều kiện cho thị trường có 2 phiên phục hồi tốt
    • VN-Index tăng 21 điểm (+1,71%) cả tuần dù thanh khoản vẫn thấp, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư

  • 2024-03

    • Khối ngoại bán ròng liên tục ~13-14 phiên cuối tháng 3/2024; cả Q1 cũng bán ròng nhưng chậm hơn cuối 2023
    • VN-Index vẫn tăng 13.6% từ đầu năm dù khối ngoại bán - dòng tiền nội áp đảo
    • VN-Index tháng 3 tăng 2.5% so tháng 2 dù ngoại bán ròng

  • 2024-02

    • Phiên thứ Sáu 23/2: khối ngoại bán ròng 767 tỷ, tập trung VPB và MWG
    • Cả tuần 19-23/2: khối ngoại bán ròng hơn 1.400 tỷ
    • Lực bán dứt khoát của khối ngoại được nhận định là một trong các yếu tố khiến VN-Index đảo chiều giảm từ 1240 về 1221 điểm

  • 2023-12

    • Khối ngoại bán ròng liên tục từ tháng 4/2023; tháng 11: 3.500 tỷ; riêng 1 phiên đầu tháng 12: 1.500 tỷ
    • Cả năm 2023 bán ròng hơn 15.000 tỷ trên HOSE
    • Nguyên nhân chính: dòng vốn toàn cầu chuyển sang trái phiếu Mỹ khi lợi suất trên 4% và kỳ vọng Fed hạ lãi suất
    • Việt Nam cùng nhóm ASEAN 4 (Indonesia, Philippines, Thái Lan) đều bị rút vốn từ tháng 4/2023 - không phải vấn đề riêng Việt Nam
    • Tỷ trọng giao dịch khối ngoại trên HOSE hiện chỉ ~10% (trước đây 50%) - tác động tâm lý nhiều hơn tác động thực chất lên VN-Index
    • Khối ngoại duy trì xu hướng bán ròng từ đầu tháng 11/2023, kéo dài sang đầu tháng 12
    • VN-Index sideway trong bối cảnh vĩ mô cải thiện (lạm phát Mỹ giảm, NHNN nới room) nhưng thiếu dòng tiền nội hấp thụ
    • Thanh khoản thấp: ~11.700 tỷ/phiên vs trung bình 1 tháng ~14.600 tỷ
    • Đến phiên 22/12/2023, khối ngoại đã có 18 phiên liên tiếp bán ròng trên TTCK Việt Nam
    • Phiên 22/12: bán ròng hơn 500 tỷ, tập trung HPG, VND, MSN
    • Áp lực tâm lý lớn nhưng chuyên gia nhận định bán ròng ngắn hạn sẽ tiếp tục
    • Tháng 12/2023: khối ngoại bán ròng liên tục, có phiên lên tới 1.500 tỷ đồng; cả năm 2023 bán ròng hơn 24.000 tỷ trên HoSE - dự kiến cả năm ~25.000 tỷ.
    • Đến 22/12/2023: tháng 12 bán ròng ~9.000 tỷ (gấp đôi tháng 9: 4.500 tỷ; gấp hơn 2 lần tháng 11: 4.000 tỷ); cơ cấu bán tháng 12 tập trung HPG (353 tỷ/tuần), VNM (227 tỷ), ABB (276 tỷ), STB, SSI.
    • Tuần 11-15/12/2023: khối ngoại bán ròng hơn 3.000 tỷ, mua ròng chỉ 569 tỷ; phiên 15/12 bán ròng 1.446 tỷ, tập trung HPG, SSI, DGC, VCB, MSN, KBC.
    • Quỹ Thái Lan rút dòng là thành phần chủ đạo; Fubon vẫn mua ròng nhẹ.
    • Môi trường thuận lợi (DXY hạ nhiệt, lãi suất thấp, TTCK quốc tế tích cực) nhưng VN vẫn bị bán - nguyên nhân không thuần túy là môi trường bên ngoài. Nguyên nhân: lãi suất Mỹ cao khiến fixed income (trái phiếu Mỹ) hấp dẫn hơn; thị trường Mỹ tiến gần đỉnh lịch sử khi Fed giữ lãi suất - hút vốn khỏi thị trường cận biên.
    • Khối ngoại là quỹ đầu tư tổ chức - hành động theo lợi tức điều chỉnh rủi ro, không theo cảm tính; cân nhắc chênh lệch lãi suất, tỷ giá giữa các thị trường.

  • 2023-11

    • Tháng 4-10/2023: khối ngoại bán ròng 7 tháng liên tiếp; đỉnh tháng 9 là 4.466 tỷ đồng; tháng 10 giảm bớt
    • MWG bị bán ròng mạnh nhất tháng 10: 951 tỷ; tiếp theo MSN 639 tỷ, VPB 553 tỷ, VIC 393 tỷ
    • Cổ phiếu được mua ròng tháng 10: STB (quyết liệt cả năm 2023), DGC, FPT, PVD, DXG
    • VHM bị bán ròng đầu tháng 11 do lệnh thỏa thuận liên quan phát hành trái phiếu chuyển đổi VIC
    • Cần phân biệt: bán ròng ETF (rút vốn thực) vs quỹ chủ động tái cơ cấu (có thể mua lại ở giá thấp)

  • 2023-02

    • Tuần 13-17/02/2023: khối ngoại bán ròng 480 tỷ VND trên HOSE, mua ròng 62 tỷ trên HNX
    • Dù khối ngoại bán ròng, VN-Index vẫn tăng 0,38% kết tuần - nội địa hấp thụ tốt

  • 2022-10

    • Phiên 3/10/2022: khối ngoại bán ròng 552,35 tỷ đồng trên HOSE, trong khi mua ròng nhẹ 12,95 tỷ đồng trên HNX - diễn ra cùng thời điểm tỷ giá trung tâm USD/VND tăng 0,78% trong tháng 9 lên 23.240 đồng và NHNN phải hút ròng 44.780,7 tỷ đồng qua tín phiếu để ổn định tỷ giá
    • Phiên 6/10/2022 khối ngoại bán ròng hơn 130 tỷ đồng, riêng HPG bị bán ròng mạnh nhất với gần 200 tỷ đồng
    • VN-Index giảm gần 30 điểm xuống 1.074,52 điểm trong phiên 6/10/2022, thanh khoản HOSE chỉ hơn 11.000 tỷ đồng (mức trung bình thấp), 492 mã giảm (58 mã sàn) so với 60 mã tăng

  • 2022-06

    • Khối ngoại bán ròng 604 tỷ đồng trên sàn HOSE và 11,12 tỷ đồng trên HNX trong phiên 20/6/2022, cùng lúc VN-Index thủng 1.200 điểm

  • 2022-05

    • Phiên 23/5/2022: khối ngoại bán ròng 435,2 tỷ đồng, trùng thời điểm VN-Index giảm 21,9 điểm về 1.218,81 điểm
    • Phiên 12/05/2022: khối ngoại bán ròng 106,36 tỷ đồng trên HOSE, cùng thời điểm VN-Index giảm 62,69 điểm
    • Bán ròng diễn ra trong bối cảnh CPI Mỹ 8,3% vượt kỳ vọng - tín hiệu Fed sẽ tiếp tục tăng lãi suất mạnh

  • 2021-12

    • Bối cảnh video: từ đầu năm đến cuối năm 2021, khối ngoại bán ròng hàng tỷ USD trên TTCK Việt Nam, tập trung vào nhiều cổ phiếu vốn được nhà đầu tư cá nhân coi là cổ phiếu tốt.
    • Lưu ý phân biệt: nhà đầu tư cá nhân Việt Nam thường nhìn cổ phiếu “tốt” qua chỉ số tài chính, trong khi quỹ ngoại còn nhìn qua bộ lọc ESG - hai khẩu vị khác nhau dẫn đến hành vi mua/bán trái chiều.

Backlinks