Key takeaway

Arbitrage khai thác sai lệch giá giữa hai tài sản tương đương để kiếm lợi nhuận phi rủi ro; cơ chế này hoạt động trên nhiều loại thị trường và tài sản, từ sáp nhập hoán đổi cổ phiếu đến trái phiếu chuyển đổi.

WHAT

Kinh doanh chênh lệch giá (arbitrage) là việc đồng thời mua tài sản rẻ và bán tài sản đắt hơn nhưng tương đương về giá trị, khóa chặt lợi nhuận không phụ thuộc vào biến động thị trường. Arbitrage xảy ra khi cùng một tài sản hoặc tài sản tương đương được giao dịch ở các mức giá khác nhau trên thị trường hoặc trong các cấu trúc tài chính khác nhau.

WHY/HOW

Cơ chế trong sáp nhập hoán đổi cổ phiếu: nếu tỉ lệ hoán đổi ngụ ý giá thị trường của cổ phiếu bị mua phải bằng X lần cổ phiếu mua, nhưng thực tế thấp hơn, thì mua cổ phiếu bị mua và short sell cổ phiếu mua tạo ra profit chắc chắn khi hoàn tất sáp nhập - trên thị trường thiếu short sell thì giao dịch này không thực hiện được. (1) Cơ chế trong trái phiếu chuyển đổi (convertible bond): nếu giá thị trường của CB cao hơn giá trị chiết khấu của conversion price, nhà đầu tư có thể bán cổ phiếu cơ sở (short) và giữ CB để nhận coupon; hoặc nếu conversion price cao bất hợp lý so với giá thị trường hiện tại, bán cổ phiếu rồi mua lại theo cam kết conversion tạo ra chênh lệch dương. (2) Arbitrage tự nhiên sẽ điều chỉnh giá về trạng thái cân bằng khi nhiều nhà đầu tư cùng khai thác; ở thị trường kém thanh khoản hoặc thiếu công cụ short sell (như Việt Nam), sai lệch giá có thể tồn tại lâu hơn.

Notes

  • 2023-10

    • Video chỉ ra: nếu conversion price định giá không hợp lý so với giá thị trường hiện tại, cơ hội arbitrage xuất hiện cho nhà đầu tư CB
  • 2023-08

    • Khi lãi suất TT2 và TT1 chênh lệch lớn, các ngân hàng có động cơ arbitrage - tuồn tiền từ thị trường thừa sang thị trường thiếu để hưởng chênh lệch
  • 2020-06

    • Ví dụ ROS-GAB (2020): tỉ lệ hoán đổi 1:15 nhưng giá ROS chỉ bằng 1/3 GAB - nếu có short sell thì mua ROS + short GAB = profit phi rủi ro ~3x khi hoàn tất hoán đổi
    • Thực tế Việt Nam: arbitrage trong M&A không khả thi do thiếu short sell + có độ trễ giao dịch lớn sau hoán đổi + giá cổ phiếu bị sáp nhập thường giảm mạnh sau niêm yết