Key takeaway

Pre-funding là yêu cầu nhà đầu tư phải có tiền trong tài khoản trước khi giao dịch - một rào cản lớn đối với nhà đầu tư tổ chức nước ngoài. Thông tư 68/2024 bỏ yêu cầu này cho nhà đầu tư tổ chức nước ngoài, giúp tháo gỡ nút thắt nâng hạng FTSE.

WHAT

Pre-funding (ký quỹ trước giao dịch): yêu cầu nhà đầu tư phải có đủ tiền mặt trong tài khoản tại thời điểm đặt lệnh mua chứng khoán.

Theo thông lệ quốc tế: nhà đầu tư giao dịch trước, thanh toán sau (T+1 hoặc T+2 tùy thị trường). Cơ chế này phù hợp với nhà đầu tư tổ chức lớn - họ có uy tín tín dụng, chỉ cần hạn mức.

Thông tư 68/2024 (18/9/2024):

  • Cho phép nhà đầu tư TỔ CHỨC nước ngoài giao dịch không cần ký quỹ trước
  • Công ty chứng khoán (CTCK) chịu trách nhiệm thanh toán thay nếu nhà đầu tư thiếu tiền
  • CTCK phải cấp hạn mức tín dụng cho từng nhà đầu tư tổ chức nước ngoài
  • Lưu ý: KHÔNG áp dụng cho nhà đầu tư cá nhân nước ngoài và nhà đầu tư trong nước

WHY/HOW

Tại sao pre-funding là rào cản:

  • Nhà đầu tư tổ chức nước ngoài (quỹ, ngân hàng đầu tư) quản lý nhiều thị trường, không thể duy trì tiền mặt sẵn sàng tại mọi thị trường
  • Yêu cầu ký quỹ trước làm tăng chi phí vốn và giảm hiệu quả quản lý danh mục
  • Đây là 1 trong 2 tiêu chí còn thiếu để đạt chuẩn FTSE Emerging Market

Tác động khi bỏ pre-funding:

  • Tăng thanh khoản thị trường đáng kể
  • Thu hút dòng vốn ngoại lớn hơn
  • Cơ chế quản lý rủi ro chuyển sang CTCK (đánh giá creditworthiness nhà đầu tư)

Notes

  • 2024-11

    • TT68 sắp có hiệu lực (tháng 11/2024); kỳ vọng các công ty chứng khoán lớn đã chuẩn bị hạ tầng hỗ trợ NĐT nước ngoài
    • Trong bối cảnh thanh khoản thấp, dòng vốn từ NĐT tổ chức nước ngoài được kỳ vọng là yếu tố hỗ trợ thêm
  • 2024-09

    • Thông tư 68 ký ngày 18/9/2024 - bao gồm cả quy định pre-funding và công bố thông tin tiếng Anh
    • Hiệu lực: 01/01/2025 (để các bên chuẩn bị)
    • Kỳ xét hạng FTSE: tháng 3 và tháng 9 hàng năm
    • Cơ chế tương tự hệ thống “hạn mức tín dụng” trong ngân hàng đầu tư quốc tế
    • Thanh toán T+1.5 đang tiến tới T+0 (mục tiêu dài hạn)
  • 2024-07

    • UBCK phát hành dự thảo cho phép NĐTNN giao dịch không cần ký quỹ trước (free-funding) - được đánh giá là mấu chốt quan trọng nhất để nâng hạng MSCI/FTSE trong năm 2025
    • Kỳ vọng: nếu thực thi thành công, dòng vốn nước ngoài mới sẽ chảy vào cuối 2024 - đầu 2025 khi các quỹ quốc tế định vị trước
  • 2024-05

    • Bộ Tài chính và UBCK đang xem xét sửa đổi Nghị định 155 và thông tư hướng dẫn để bỏ pre-funding với nhà đầu tư tổ chức nước ngoài
    • Giải pháp ngắn hạn: CTCK chịu rủi ro tín dụng; giải pháp dài hạn: ngân hàng lưu ký trung tâm làm thành viên bù trừ
    • Đây là 1 trong 2 tiêu chí còn thiếu để đạt chuẩn FTSE mới nổi sơ cấp tại thời điểm tháng 5/2024
  • 2023-09

    • Cơ chế hiện tại (9/2023): VN yêu cầu 100% tiền mặt trước khi đặt lệnh mua - khác hẳn thị trường phát triển chỉ bù trừ chênh lệch cuối ngày.
    • Thị trường phát triển: mua và bán trong ngày bù trừ nhau, chỉ thanh toán phần chênh lệch (tương tự sàn CFD/phái sinh).
    • Hạn chế NĐT nước ngoài: chưa được dùng margin; chỉ CTCK trong nước mới được tham gia thanh toán bù trừ với VSD.
    • Pre-funding là điều kiện tiên quyết phân loại Frontier vs Emerging; giải quyết được sẽ tăng mạnh khối lượng giao dịch.