Key takeaway
Lạm phát được đo bằng mức giá năm nay so với cùng kỳ năm trước, không phải so với tháng trước; một mặt hàng tăng giá không đồng nghĩa với lạm phát nếu cùng kỳ năm ngoái giá còn cao hơn.
WHAT
Lạm phát (CPI) là tốc độ tăng giá chung của rổ hàng hóa trong một năm, tính bằng cách so sánh mức giá tháng/quý này với cùng kỳ năm trước (year-over-year). Không phải so sánh với tháng trước (month-over-month). Việc một mặt hàng tăng giá trong ngắn hạn không có nghĩa là lạm phát tăng, nếu giá đó vẫn thấp hơn cùng kỳ năm ngoái.
WHY/HOW
Phương pháp so sánh cùng kỳ (YoY) loại bỏ yếu tố mùa vụ và cho thấy xu hướng giá dài hạn. Khi giá xăng đạt đỉnh vào tháng 6-7/2022 (>30.000 đồng/lít do chiến tranh Nga-Ukraine), mức nền cao này khiến cùng kỳ 2023 dù tăng vẫn cho kết quả YoY thấp hoặc âm. Hiểu được điều này giúp tránh kết luận vội về lạm phát chỉ dựa vào tin giá tăng đơn lẻ.
Related
Notes
- 2023-04
- Giá xăng 95 tháng 4/2023 (~24.245 đồng/lít) vẫn thấp hơn đỉnh tháng 6-7/2022 (>30.000 đồng/lít) - nên CPI giao thông YoY giảm dù giá xăng vừa tăng 4,84%
- CPI bình quân 4 tháng đầu 2023 dự phóng 4,16% - còn dư địa so với mục tiêu 4,5% cả năm