Key takeaway
Lạm phát cơ bản loại trừ các mặt hàng do nhà nước quản lý và hàng tươi sống - phản ánh xu hướng giá nền bền vững, là chỉ số NHNN theo dõi sát khi điều hành lãi suất.
WHAT
Lạm phát cơ bản (core inflation) là CPI sau khi loại trừ những nhóm hàng có biến động giá lớn do yếu tố mùa vụ, hành chính hoặc cú sốc cung tạm thời: ở Việt Nam gồm lương thực-thực phẩm tươi sống, năng lượng và các mặt hàng do nhà nước định giá (điện, y tế, giáo dục). Chênh lệch giữa CPI tổng và lạm phát cơ bản phản ánh mức đóng góp của nhóm năng lượng/thực phẩm.
WHY/HOW
Khi CPI tổng tăng chủ yếu do giá xăng dầu (cú sốc cung bên ngoài), lạm phát cơ bản thấp hơn cho thấy áp lực cầu nội địa chưa mạnh - NHNN có thể giữ lãi suất mà không lo lạm phát lan rộng. Ngược lại, nếu lạm phát cơ bản cao dù CPI tổng hạ (do dầu giảm), áp lực giá nền vẫn còn và NHNN phải thận trọng. Tại Việt Nam, lộ trình tăng giá hàng nhà nước quản lý tạo ra ‘lạm phát chính sách’ cộng dồn có thể đột ngột đẩy CPI trong tương lai.
Related
Notes
-
2022-06
- Lạm phát cơ bản 5 tháng đầu năm 2022 tăng 1,1% - thấp hơn đáng kể so với CPI tổng 2,25%, cho thấy áp lực lạm phát chủ yếu từ giá năng lượng/vận tải chứ chưa lan sang lõi
-
2021-12
- Tại Mỹ, lạm phát cơ bản tháng 11/2021 tăng 0,5% và tăng 4,7% trong 12 tháng - mức cao nhất kể từ giai đoạn kết thúc tháng 9/1983 (khi đó tăng 5,1%)
- Lạm phát cơ bản tháng 11/2021 tại Việt Nam: +0,11% MoM, +0,58% YoY; 11 tháng tăng 0,78% - rất thấp
- Trong khi CPI tổng tăng 2,1% YoY, core inflation chỉ 0,58% - xác nhận tăng giá chủ yếu từ xăng dầu và yếu tố tạm thời