Key takeaway
Mọi cam kết lợi nhuận cao cố định kèm tuyên bố ‘không có rủi ro’ là dấu hiệu lừa đảo - nguyên tắc này bất biến dù tài sản là mới hay cũ, crypto hay truyền thống.
WHAT
Nguyên tắc cơ bản: trong tài chính không tồn tại lợi nhuận cao mà không có rủi ro tương ứng. Bất kỳ sản phẩm nào cam kết: (1) lợi tức cố định cao bất thường; (2) không có rủi ro mất vốn; (3) hoặc kết hợp cả hai - đều cần phân tích kỹ vì đây là đặc trưng của mô hình Ponzi hoặc lừa đảo. Ngưỡng “bất thường” phụ thuộc vào bối cảnh: 15% cố định không rủi ro là bất thường ở thị trường truyền thống nhưng có vẻ bình thường với người quen với crypto tăng 100%/năm.
WHY/HOW
Cơ chế: lợi nhuận cao cần nguồn để chi trả. Nếu nguồn đó không đến từ hoạt động kinh doanh thực hay đầu tư hợp lý, nó đến từ tiền của người đầu tư sau (Ponzi) hoặc từ tài sản khách hàng bị lạm dụng. Tâm lý nguy hiểm: khi thị trường đi lên mạnh (crypto 2020-2021), nhà đầu tư quen với lợi nhuận khổng lồ nên 15% cố định trông như “khiêm tốn” và “an toàn”. Đây là lý do các lừa đảo thường xuất hiện đỉnh điểm ở giai đoạn thị trường bull.
Related
Notes
-
2022-12
- Alameda Research chào sản phẩm lợi tức 15% cố định không rủi ro, không lock-up cho nhà đầu tư tổ chức
- Năm 2022: chuỗi sụp đổ Luna, Three Arrows Capital, FTX - đều có đặc điểm hứa hẹn lợi nhuận cao không hợp lý
- 15% cố định ở thị trường truyền thống là ‘đáng mơ ước’, ở crypto bị xem là bình thường - khoảng cách nhận thức này là nguồn gốc rủi ro
-
2021-01
- Bác bỏ quan niệm ‘rủi ro cao = lợi nhuận lớn’ là công thức tự động: đây chỉ là kỳ vọng thống kê, không phải đảm bảo
- Ví dụ thực tế: Bitcoin tăng từ 5.000 lên 40.000 USD năm 2020, nhưng cũng có phiên giảm 10.000 USD trong 1 ngày - người không quản trị được rủi ro sẽ thoát sớm và mất cơ hội hoặc thoát muộn và lỗ nặng
- Câu nói phổ biến sai: ‘liều ăn nhiều’ - thực tế phải là ‘liều + năng lực mới ăn nhiều’