Key takeaway

Trên thị trường chứng khoán Việt Nam, nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn (VN30/VN50) có ROE cao hơn và tỷ suất sinh lời ổn định hơn nhóm vốn hóa nhỏ - nhà đầu tư chưa chuyên nên ưu tiên nhóm lớn để giảm xác suất chọn nhầm.

WHAT

Thống kê từ 2024 trên sàn HoSE (~600 mã thanh khoản):

  • VN30: ROE trung vị 14%, tỷ suất sinh lời trung vị >12%, biến động box trên 0% (median dương)
  • VN50/VN100: ROE và lợi nhuận trung vị vẫn tốt hơn thị trường chung
  • VN200/VN300: ROE trung vị 7% và 4%; adjusted mean chỉ 1,5-2% - rất thấp
  • VN400: ROE trung vị 4%; nhiều mã lỗ trên 50% trong năm

Phân phối lợi nhuận thị trường 2024:

  • ~40% mã âm, ~60% mã dương
  • VN-Index tăng 12,2% nhưng trung vị thị trường chỉ 6,8%
  • Nguyên nhân: các mã vốn hóa lớn kéo chỉ số lên; đại đa số mã nhỏ không đạt mức đó

WHY/HOW

Lý do nhóm vốn hóa lớn vượt trội:

  • ROE cao → sinh lời tốt hơn trên vốn chủ sở hữu
  • Thanh khoản cao → khỏi biến động mạnh và dễ thoát vị thế
  • Doanh nghiệp lớn có lợi thế cạnh tranh bền vững (moat), quản trị minh bạch hơn
  • Khối ngoại và quỹ tổ chức ưu tiên mua nhóm lớn → tạo dòng tiền ổn định

Chiến lược phù hợp với từng nhóm:

  • Nhà đầu tư dài hạn/chưa chuyên: ưu tiên VN30-VN50, hoặc mua chứng chỉ quỹ chỉ số (ETF VN30)
  • Nhà đầu tư ngắn hạn/chuyên nghiệp: có thể tìm cơ hội trong nhóm mid/small cap nhưng phải chấp nhận rủi ro lựa chọn sai cao hơn nhiều
  • DCA (đầu tư định kỳ) hiệu quả nhất khi áp dụng cho nhóm vốn hóa lớn hoặc quỹ chỉ số

Notes

  • 2025-01

    • Năm 2024: MWG, TCB, HDBank, FPT trong VN30 đạt tỷ suất sinh lời >100%.
    • Ngân hàng là nhóm ngành tốt nhất 2024 về tỷ suất sinh lời: hầu hết mã ngân hàng tăng.
    • Mảng tài chính phi ngân hàng (một số cty tài chính, BĐS nhỏ): nhiều mã giảm >50%.
    • Lê Ngọc Nam (JBSV): nhắn mạnh giảm chi phí giao dịch là bước đầu trước khi nghĩ đến chiến thuật.
    • Vic, Vingroup kéo giảm VN30 do giảm mạnh - VN30 thực sự tốt hơn chỉ số biểu thị.
  • 2023-10

    • Trong giáo trình QMV: nhóm dòng tiền 1 (vốn hóa lớn, thị giá lớn) - nhóm dòng tiền 2 (vốn hóa trung bình, thị giá trung bình) - nhóm dòng tiền 3 (vốn hóa nhỏ, thị giá nhỏ).
    • Dòng tiền thường chảy từ nhóm 1 xuống nhóm 2-3 trong giai đoạn thị trường bull; dòng tiền rút về nhóm 1 (blue chip) khi thị trường thận trọng.