Key takeaway

Khi nền kinh tế đối tác xuất khẩu chủ lực (Mỹ, EU) suy yếu, các ngành xuất khẩu hàng hóa tiêu dùng (dệt may, thủy sản) chịu tác động trực tiếp sớm nhất; trong khi ngành công nghệ và dịch vụ ít bị ảnh hưởng hơn do cấu trúc tiêu dùng của nền kinh tế phát triển.

WHAT

Phân hóa ngành theo sức khỏe kinh tế đối tác là hiện tượng: khi GDP hoặc sức tiêu dùng của thị trường xuất khẩu chủ lực giảm, không phải tất cả ngành đều bị ảnh hưởng như nhau. Ngành bị ảnh hưởng sớm và mạnh nhất là các ngành xuất khẩu hàng hóa tiêu dùng thiết yếu và không thiết yếu (dệt may, thủy sản, đồ gỗ). Ngành ít bị ảnh hưởng hơn: công nghệ, phần mềm, dịch vụ - vì tiêu dùng dịch vụ và công nghệ tại Mỹ phục hồi nhanh hơn và có tính dính (sticky) cao hơn.

WHY/HOW

Cơ chế truyền dẫn: kinh tế đối tác yếu (ví dụ Mỹ: PMI sản xuất dưới 50, tiêu dùng hàng hóa đi ngang) → đơn hàng xuất khẩu cho ngành sản xuất hàng hóa giảm → doanh thu doanh nghiệp xuất khẩu VN giảm → lợi nhuận giảm → giá cổ phiếu ngành đó điều chỉnh. Phân tích phân hóa ngành quan trọng hơn dự báo chỉ số tổng thể vì: (1) trong cùng một chu kỳ, có ngành tăng và ngành giảm đồng thời; (2) giúp nhà đầu tư tái cơ cấu danh mục theo kịch bản vĩ mô.

Notes

  • 2024-09
    • Kinh tế Mỹ T9/2024: PMI sản xuất ở 47 (dưới 50 = co lại), tiêu dùng hàng hóa đi ngang; tiêu dùng dịch vụ và công nghệ vẫn giữ đà.
    • Nếu Mỹ suy thoái: ngành dệt may và thủy sản VN bị ảnh hưởng trực tiếp do xuất khẩu sang Mỹ chiếm tỷ trọng lớn.
    • ‘Magnificent 7’ (Big Tech Mỹ) điều chỉnh nhẹ từ đỉnh nhưng vẫn mạnh so với S&P 500 chung - thể hiện tiêu dùng công nghệ Mỹ bền hơn hàng hóa.
    • S&P 500 giảm 1,73%, Nasdaq -2,55%, mất >10% từ đỉnh kỷ lục trong tuần 6/9/2024 - tuần tồi tệ nhất từ tháng 3/2023.
    • PMI Mỹ 47,9 tháng 8/2024 - doanh nghiệp Mỹ đặt hàng chậm lại, ảnh hưởng tới doanh nghiệp xuất khẩu VN
    • Dệt may VN: đơn hàng kín đến hết quý 3/2024; sự kiện Bangladesh 2024 hỗ trợ đơn hàng chuyển về VN
    • Rủi ro: quý 1/2025 có thể khó khăn hơn nếu Mỹ tiếp tục chậm lại
    • Xuất khẩu VN 8 tháng đầu 2024: vượt 473 tỷ USD, tăng 17% so với cùng kỳ; xuất siêu ~15,5 tỷ USD