Phân kỳ chính sách tiền tệ Đông - Tây

4 min read

Key takeaway

Khi phương Tây đồng loạt thắt chặt tiền tệ để chống lạm phát, Trung Quốc đi ngược chiều nới lỏng để kích thích tăng trưởng - tạo ra phân kỳ chính sách hiếm gặp có tác động lớn đến tỷ giá và dòng vốn toàn cầu, đặc biệt với các nước có quan hệ thương mại lớn và phụ thuộc nguyên liệu từ Trung Quốc như Việt Nam.

WHAT

Phân kỳ chính sách tiền tệ (monetary policy divergence) xảy ra khi các nền kinh tế lớn đi theo hướng ngược nhau - một bên tăng lãi suất và giảm cung tiền, bên kia giảm lãi suất và bơm thanh khoản. Trường hợp điển hình năm 2022: Fed, BoE, ECB thắt chặt mạnh để chống lạm phát trong khi PBOC (Ngân hàng Trung ương Trung Quốc) nới lỏng tiền tệ và tung gói hỗ trợ tài khóa lớn để đối phó suy yếu tăng trưởng do chính sách zero-COVID và khủng hoảng bất động sản.

WHY/HOW

Trung Quốc không gặp lạm phát cao như phương Tây do zero-COVID kiềm chế cầu nội địa, đóng băng sản xuất công nghiệp và thương mại - nên có dư địa nới lỏng trong khi toàn cầu thắt chặt.

(1) Hệ quả phân kỳ với dòng vốn và tỷ giá toàn cầu: dòng vốn chảy khỏi các thị trường mới nổi khi lãi suất USD tăng; đồng nội tệ các nước nới lỏng chịu áp lực mất giá tương đối; cổ phiếu Trung Quốc tách biệt với xu hướng giảm toàn cầu hoặc ngược lại; xuất khẩu Trung Quốc được hỗ trợ ngắn hạn qua tỷ giá nhưng cầu ngoại tệ từ phương Tây suy yếu do suy thoái.

(2) Tác động đặc thù với Việt Nam: do hàm lượng gia công của Việt Nam cao (nguyên vật liệu, linh kiện điện tử, thép nhập từ Trung Quốc), đình trệ sản xuất ở Trung Quốc gây thiếu nguyên liệu đầu vào cho xuất khẩu của Việt Nam. Nhân dân tệ rẻ hơn làm tăng khối lượng nhập khẩu từ Trung Quốc và gây áp lực giảm giá VND để duy trì cạnh tranh xuất khẩu - tương tự giai đoạn nửa cuối 2018 khi chiến tranh thương mại Mỹ-Trung khiến Mỹ cáo buộc Trung Quốc phá giá nhân dân tệ.

(3) Tín hiệu giám sát: theo dõi diễn biến nhân dân tệ (CNY) như một tín hiệu sớm để cân nhắc dịch chuyển tài sản; diễn biến M2 Trung Quốc phản ánh cường độ nới lỏng; so sánh chính sách PBOC với Fed để định vị chênh lệch lãi suất và kỳ vọng dòng vốn.

Notes

  • 2022-07

    • BoE cân nhắc tăng 0,5% tháng 8/2022 (lớn nhất 30 năm) trong khi PBOC đang nới lỏng hỗ trợ kinh tế; Trung Quốc không chịu lạm phát chuỗi cung ứng do phong tỏa kiềm chế cầu
    • Chuyên gia nhận định Trung Quốc nên tập trung giảm thiểu tác động tiêu cực lên kinh tế thực thay vì giữ mục tiêu 5,5%

  • 2022-05

    • Cung tiền M2 Trung Quốc tăng 9,27% vào tháng 3/2022 - tín hiệu PBOC nới lỏng mạnh để đối phó đình trệ kinh tế do zero-COVID
    • Gói hỗ trợ tài khóa Trung Quốc ~2.500 tỷ NDT (~2% GDP) để bù đắp tác động phong tỏa
    • Kim ngạch thương mại Việt Nam - Trung Quốc ~165,9 tỷ USD, tăng 24,6%; Việt Nam nhập siêu từ Trung Quốc, nhân dân tệ rẻ hơn có thể làm tăng nhập khẩu và gây áp lực giảm giá VND
    • Chỉ số chứng khoán Trung Quốc (Shanghai Composite, Shenzhen, Hang Seng) đều giảm mạnh trong giai đoạn này

Backlinks