Key takeaway
Quỹ mở trái phiếu có nghĩa vụ mua lại chứng chỉ quỹ bất kỳ lúc nào - khi dòng rút lớn quỹ phải bán danh mục chiết khấu, kích hoạt vòng xoáy MTM làm NAV giảm thêm, càng thúc đẩy thêm làn sóng rút tiền.
WHAT
Rủi ro thanh khoản quỹ mở trái phiếu (fund run) là nguy cơ khi nhà đầu tư đồng loạt rút tiền, quỹ mở buộc phải bán tài sản với giá chiết khấu để hoàn trả. Khác với ngân hàng, quỹ mở không có bảo hiểm tiền gửi hay hỗ trợ thanh khoản từ NHNN trực tiếp. Cơ chế vận hành quỹ mở: nhà đầu tư có quyền bán lại chứng chỉ quỹ bất kỳ lúc nào, công ty quản lý quỹ bắt buộc mua lại (theo Thông tư 98).
WHY/HOW
Vòng xoáy rút tiền quỹ mở: (1) nhà đầu tư lo ngại, bán chứng chỉ quỹ → (2) quỹ phải lấy tiền từ: phát hành mới (không ai mua lúc hoảng loạn) hoặc bán tài sản trong danh mục → (3) bán trái phiếu với chiết khấu cao → (4) MTM định giá lại toàn bộ danh mục theo giá thấp → (5) NAV giảm → (6) thêm nhà đầu tư lo ngại, tiếp tục rút tiền. Biện pháp kiềm chế: mua lại từng phần (partial redemption), tạm ngưng mua lại (theo điều 33 Thông tư 98 - khi giá trị bán trừ mua > 10% NAV/phiên). Danh mục quỹ nào tập trung vào trái phiếu BĐS hoặc doanh nghiệp rủi ro thì bị ảnh hưởng nặng hơn.
Related
Notes
- 2022-11
- Quy định: quỹ chứng chỉ chỉ được đầu tư tối đa 10% vào trái phiếu riêng lẻ tổ chức niêm yết có bảo lãnh; 30% vào từng loại tài sản (chứng khoán, tiền gửi, trái phiếu niêm yết)
- Quỹ lớn nhất thị trường (>20.000 tỷ) giảm 53,26% giá trị tài sản trong giai đoạn này; một số quỹ giảm 67-70%
- Chứng chỉ quỹ trái phiếu giảm đến 22,38% - tương đương mức giảm cổ phiếu - cho thấy đầu tư trái phiếu không phải luôn an toàn
- Vấn đề nhận thức: nhiều người mua chứng chỉ quỹ vì nhân viên ngân hàng tư vấn thay tiết kiệm mà không hiểu rõ cơ chế và rủi ro