Key takeaway

SWIFT là hệ thống nhắn tin tài chính kết nối hơn 11.000 tổ chức tài chính toàn cầu; bị loại khỏi SWIFT đồng nghĩa gần như bị cắt đứt khỏi nền tài chính quốc tế.

WHAT

SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication) là mạng lưới truyền tin tài chính bảo mật thành lập năm 1973, thay thế điện tín, hiện kết nối hơn 11.000 tổ chức tài chính ở trên 200 quốc gia. SWIFT không tự xử lý thanh toán mà chỉ truyền lệnh thanh toán bảo mật giữa các ngân hàng - không có hệ thống thay thế nào được chấp nhận rộng rãi ở quy mô tương đương. Mỗi ngân hàng có mã BIC code riêng để xác định trong giao dịch quốc tế. Cơ chế: ngân hàng người gửi gửi SWIFT message qua ngân hàng đại lý (correspondent bank) có tài khoản nostro/vostro đến ngân hàng người nhận. Lịch sử trừng phạt: chỉ có Iran (2012) và Triều Tiên bị loại trước Nga (2022).

WHY/HOW

Loại một ngân hàng/quốc gia khỏi SWIFT là đòn trừng phạt tài chính mạnh nhất hiện nay vì làm tê liệt toàn bộ giao dịch quốc tế (thanh toán xuất nhập khẩu, chuyển tiền, tín dụng thương mại). Tuy nhiên biện pháp này có thể phản tác dụng: bên bị trừng phạt buộc phải phát triển hệ thống thay thế (CBDC riêng, CIPS của Trung Quốc, thỏa thuận song phương), và các nước phụ thuộc vào hàng hóa của bên bị trừng phạt (năng lượng, lương thực) cũng chịu thiệt hại gián tiếp.

Notes

  • 2022-03

    • Phương Tây loại hơn 300 ngân hàng và định chế tài chính Nga khỏi SWIFT sau xung đột Ukraine
    • Nga xếp thứ 2 thế giới về số định chế tài chính trên SWIFT (sau Mỹ)
    • Tác động ngay: thị trường chứng khoán Nga đóng cửa, giảm 45%; ruble mất >40% giá trị
    • Lãi suất cơ bản Nga tăng lên 20% để ngăn bank run và bảo vệ đồng tiền
    • Giao dịch Nga-Trung bằng NDT chiếm ~13-15% trước khi bị loại SWIFT - không đủ thay thế
  • 2022-02

    • 2022-02-28: Phương Tây (Mỹ, EU, Pháp, Đức, Ý, Anh, Canada) nhất trí loại một số ngân hàng Nga khỏi SWIFT sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine; giới chuyên gia lo ngại đòn này có thể thúc đẩy Nga phát triển CBDC riêng hoặc tăng cường quan hệ tài chính với Trung Quốc