Trừng phạt tài chính quốc tế

3 min read

Key takeaway

Trừng phạt tài chính (loại khỏi SWIFT + đóng băng dự trữ ngoại hối) là vũ khí địa chính trị mạnh hơn thuế quan vì có thể tê liệt toàn bộ hệ thống thanh toán và cô lập kinh tế một quốc gia.

WHAT

Trừng phạt tài chính quốc tế là việc một nhóm quốc gia hoặc tổ chức quốc tế áp đặt hạn chế lên hệ thống tài chính của quốc gia bị nhắm mục tiêu. Hai công cụ chính: (1) Loại khỏi SWIFT - ngắt kết nối thanh toán quốc tế; (2) Đóng băng tài sản dự trữ ngoại hối gửi tại các ngân hàng trung ương nước ngoài. Đây là ‘bom hạt nhân tài chính’ vì tác động ngay lập tức và lan rộng toàn bộ nền kinh tế.

WHY/HOW

Hiệu quả của trừng phạt phụ thuộc vào mức độ hội nhập tài chính của quốc gia bị trừng phạt. Với Nga (xếp thứ 12 GDP thế giới, hơn 300 định chế trên SWIFT, xuất khẩu chiếm 50%+ GDP): trừng phạt gây mất khả năng thu tiền xuất khẩu, không trả được nợ, không thanh toán nhập khẩu. Đóng băng ~640 tỷ USD dự trữ ngoại hối bổ sung thêm đòn tâm lý. Tuy nhiên, các nước không tham gia trừng phạt (Trung Quốc, Ấn Độ) có thể tạo các kênh thanh toán thay thế làm giảm hiệu lực.

Notes

  • 2022-03

    • Phương Tây đóng băng toàn bộ dự trữ ngoại hối Nga ở nước ngoài (~640 tỷ USD) - chưa từng có tiền lệ ở quy mô này
    • Kết hợp đồng thời: loại SWIFT + đóng băng dự trữ + cấm vận năng lượng tạo áp lực tổng lực lên kinh tế Nga
    • Nga đứng thứ 3 xuất khẩu dầu, thứ 1 xuất khẩu lúa mì - bị cô lập ảnh hưởng giá năng lượng và lương thực toàn cầu
    • Ngay khi bị loại SWIFT: nền kinh tế Nga mất nguồn thu xuất khẩu chính, lạm phát tăng vọt

  • 2022-02

    • 22/2/2022: Nga công nhận 2 vùng ly khai Donetsk-Luhansk → Mỹ và EU ngay lập tức công bố biện pháp trừng phạt mới
    • 27 quốc gia thành viên EU nhất trí thông qua gói trừng phạt ngay ngày 22/2; Mỹ ra lệnh trừng phạt song song
    • Bối cảnh chiến lược: Nga cung cấp ~1/3 khí đốt châu Âu nên lệnh trừng phạt năng lượng là con dao hai lưỡi - EU đánh đổi an ninh năng lượng lấy áp lực địa chính trị

Backlinks