Tác động thuế quan tới xuất khẩu Việt Nam

4 min read

Key takeaway

Ở kịch bản cơ sở (Việt Nam chịu 10% thuế), triển vọng xuất khẩu vẫn khả quan vì đối thủ chịu thuế cao hơn; ở kịch bản tiêu cực (20% thuế), xuất khẩu bị tổn thương vì tổng cầu Mỹ giảm do chiến tranh thương mại toàn diện.

WHAT

Tác động của thuế quan Trump 2.0 lên xuất khẩu Việt Nam phụ thuộc vào kịch bản:

  • Kịch bản cơ sở (10%): Việt Nam bất lợi ít hơn đối thủ (Trung Quốc 25%), có thể thu hút dịch chuyển thương mại, xuất khẩu khả quan (xác suất ~55%)
  • Kịch bản tiêu cực (20%): tổng cầu Mỹ suy giảm do chiến tranh thương mại, xuất khẩu Việt Nam bị ảnh hưởng tiêu cực dù thuế thấp hơn Trung Quốc
  • Lưu ý: phải loại trừ hàng hóa nhập từ Trung Quốc rồi tái xuất sang Mỹ

WHY/HOW

Khi thuế quan chỉ nhắm vào một số quốc gia (Trung Quốc), quốc gia có mức thuế thấp hơn (Việt Nam) được hưởng lợi từ dịch chuyển thương mại. Nhưng khi thuế quá cao gây chiến tranh thương mại toàn diện, tổng cầu toàn cầu co lại và tất cả đều bị thiệt. Cần theo dõi cơ cấu hàng xuất khẩu và nguồn gốc linh kiện để đánh giá chính xác.

Notes

  • 2026-06

    • USTR đề xuất áp thuế 12,5% lên Việt Nam (mức cao nhất trong 60 quốc gia bị điều tra) do thiếu quy định pháp lý ngăn nhập nguyên liệu từ nơi dùng lao động cưỡng bức
    • Phiên điều trần Quốc hội Mỹ đầu tháng 7/2026 sẽ quyết định chính thức; miễn thuế cho chất bán dẫn, điện tử công nghệ cao, năng lượng hiếm
    • USTR đề xuất áp 12,5% với Việt Nam trong nhóm 60 quốc gia liên quan lao động cưỡng bức (6/2026); thiết bị điện tử (HS 85) - mặt hàng xuất khẩu lớn nhất - được miễn hoàn toàn.
    • Dệt may chịu thuế nhưng Việt Nam nhập 45-50% bông từ Mỹ - có cơ chế hạn ngạch riêng với mức thuế ưu đãi; tác động tiêu cực bị giảm thiểu đáng kể.
    • Cổ phiếu thủy sản, dệt may giảm ngay khi có tin nhưng phục hồi khi phân tích chi tiết cơ cấu xuất khẩu theo HS code.

  • 2026-03

    • TNG: biên LN gộp 2025 ~14,6% (thấp hơn dự phóng 2026F 16%), đã bị nén 0,8 ppt do chia sẻ chi phí thuế quan Mỹ với khách hàng - chi phí thuế truyền một phần lên nhà sản xuất.
    • FPTS lo ngại Mỹ = 50% doanh thu TNG; quy định ‘local content’ Mỹ có thể gán nhãn hàng TNG là chuyển tải Trung Quốc nếu nguyên liệu đầu vào từ TQ - rủi ro cấu trúc với dệt may phụ thuộc nguyên liệu TQ.
    • Chiến lược đối phó TNG: dịch chuyển tỷ trọng EU từ 34% (2024) lên ~50% (giữa 2025) khi Mỹ áp thuế - EU bù đắp rủi ro thuế Mỹ trong ngắn hạn nhưng tạo rủi ro mới khi hàng TQ tràn sang EU.

  • 2025-01

    • Kịch bản cơ sở: xác suất 55% xuất khẩu Việt Nam khả quan
    • Kịch bản tiêu cực: Trung Quốc 60%, Việt Nam 20% - xuất khẩu bị ảnh hưởng tiêu cực
    • Trung Quốc siết xuất khẩu thiết bị công nghệ lưỡng dụng từ tháng 12/2024, làm chậm dịch chuyển sản xuất sang Việt Nam và Ấn Độ

Backlinks