fin·notes← fin·eco

Tín dụng núp bóng tài sản có khác

3 min read

Key takeaway

Ngân hàng có thể mở rộng cấp tín dụng thực chất cho khách hàng (đặc biệt chủ đầu tư BĐS) qua nghiệp vụ mua đứt miễn truy đòi bộ chứng từ theo thư tín dụng (LC), ghi khoản này vào ‘tài sản có khác’ thay vì ‘cho vay khách hàng’ - né được room/hạn mức tăng trưởng tín dụng theo ngành và né phân loại nợ theo nhóm 1-5, dù rủi ro tín dụng thực chất vẫn tồn tại.

WHAT

Khi một nhà thầu cung cấp hàng hóa/dịch vụ cho một chủ đầu tư (khách hàng có quan hệ tín dụng với ngân hàng) và chủ đầu tư nợ tiền nhà thầu, ngân hàng có thể đứng ra thanh toán thay chủ đầu tư cho nhà thầu qua một thư tín dụng (LC) hỗ trợ thanh toán, mua đứt và miễn truy đòi bộ chứng từ - khi đó ngân hàng trở thành chủ nợ trực tiếp của chủ đầu tư (thay cho nhà thầu), nhưng khoản phải thu này được hạch toán vào ‘tài sản có khác’ chứ không phải ‘cho vay khách hàng’.

WHY/HOW

Vì khoản này không nằm trong mục ‘cho vay khách hàng’, nó không bị tính vào tăng trưởng tín dụng chung của ngân hàng - trong khi Ngân hàng Nhà nước quy định riêng tăng trưởng tín dụng cho vay kinh doanh bất động sản không được vượt quá mức tăng trưởng tín dụng chung toàn ngành (mục tiêu năm 2026 là 15%). Kỹ thuật này giúp ngân hàng mở rộng thực chất mức tài trợ cho chủ đầu tư BĐS mà không chạm room/giới hạn ngành, đồng thời khoản mục không đi qua quy trình phân loại nợ 5 nhóm như cho vay thông thường - nhà đầu tư cần theo dõi biến động ‘tài sản có khác’ (đặc biệt các khoản phải thu liên quan LC miễn truy đòi) song song với ‘cho vay khách hàng’ để đánh giá đúng thực chất tăng trưởng tín dụng và chất lượng tài sản (chữ A trong mô hình CAMEL).

Notes

  • 2026-08
    • Case study VPBank quý 2/2026: khoản ‘mua đứt miễn truy đòi bộ chứng từ theo thư tín dụng do chính ngân hàng phát hành’ trong mục tài sản có khác tăng từ 300 tỷ lên 6.400 tỷ; theo host, một số ngân hàng khác trong 2 kỳ review trước (quý 4/2025, quý 1/2026) có khoản này tăng mạnh hơn nhiều, lên tới vài chục nghìn tỷ
    • Bối cảnh quy định: Ngân hàng Nhà nước yêu cầu tăng trưởng tín dụng cho vay kinh doanh BĐS không được vượt quá mức tăng trưởng tín dụng chung toàn ngành (mục tiêu 2026 là 15%; năm 2025 tăng trưởng tín dụng ngành BĐS từng lên tới hơn 30% dù toàn ngành chỉ 19%)
    • Quý 2/2026, dư nợ cho vay theo ngành của VPBank tăng mạnh nhất ở hai ngành kinh doanh bất động sản (+21,97%) và dịch vụ tiêu dùng (+23,85%) - đi kèm khoản lãi/phí phải thu (lãi dự thu) tăng mạnh từ 10.700 lên 16.700 tỷ (tăng khoảng 6.000 tỷ), chiếm tỷ trọng lớn trong tổng lợi nhuận sau thuế 14.000 tỷ 6 tháng

Backlinks