Key takeaway
Khi nền kinh tế tăng trưởng chủ yếu bằng đòn bẩy tín dụng (thay vì năng suất), mỗi điểm tăng GDP đòi hỏi tín dụng phải tăng gấp đôi - làm nền kinh tế cực kỳ nhạy cảm với lãi suất và dễ bị tổn thương khi tín dụng ngừng tăng.
WHAT
Tín dụng và tăng trưởng GDP phụ thuộc lẫn nhau khi mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào vốn vay. Ở Việt Nam, do năng suất lao động còn thấp và mô hình tăng trưởng vẫn thiên về đầu tư vốn, để đạt GDP tăng trưởng 7-8%/năm cần tín dụng toàn nền kinh tế tăng khoảng 15-20%/năm. Tỷ lệ nhân bội này (credit multiplier nghịch) phản ánh hiệu quả sử dụng vốn thấp và cấu trúc tài chính của nền kinh tế.
WHY/HOW
Khi năng suất lao động thấp, doanh nghiệp không thể tạo ra tăng trưởng doanh thu đủ lớn từ cùng lượng lao động và vốn hiện có. Để bù đắp, họ mở rộng bằng cách vay thêm - làm tổng dư nợ tăng nhanh hơn GDP. Hệ quả cấu trúc: (1) khi lãi suất tăng, doanh nghiệp đòn bẩy cao bị siết nhanh hơn; (2) khi tăng trưởng tín dụng ngưng lại (do NHNN kiểm soát), GDP cũng giảm ngay; (3) tốc độ phục hồi sau suy thoái bị giới hạn bởi sức khỏe bảng cân đối của hệ thống ngân hàng. Giải pháp dài hạn là nâng năng suất thông qua cải cách môi trường kinh doanh và áp dụng công nghệ.
Related
Notes
- 2023-07
- VN cần tăng trưởng tín dụng 15-20%/năm để đạt GDP 7-8% - tỷ lệ nhân cao hơn nhiều so với các nền kinh tế phát triển
- H1/2023: tín dụng tăng trưởng âm hoặc rất thấp do NHNN thắt chặt - trực tiếp kéo GDP xuống 3,72%
- Khu vực công nghiệp chế biến chế tạo - động lực tăng trưởng chính - chỉ tăng 0,37% trong H1/2023