Thập kỷ mất mát

2 min read

Key takeaway

Khi bong bóng tài sản (đặc biệt bất động sản) vỡ và chính sách tài khóa/tiền tệ không kịp thời tái cấu trúc, nền kinh tế có thể mắc kẹt trong tăng trưởng thấp kéo dài hàng thập kỷ - như Nhật Bản thập niên 1990.

WHAT

Thập kỷ mất mát (Lost Decade) là giai đoạn tăng trưởng GDP trì trệ kéo dài sau khi bong bóng tài sản vỡ. Điển hình là Nhật Bản: sau bong bóng BĐS và chứng khoán thập niên 1980, tăng trưởng GDP âm hoặc gần 0 suốt thập niên 1990-2000.

WHY/HOW

Cơ chế: bong bóng tài sản vỡ → bảng cân đối doanh nghiệp và ngân hàng xấu → tín dụng co lại → đầu tư giảm → tổng cầu suy yếu → giảm phát → người dân trì hoãn tiêu dùng → vòng xoáy. Chính sách tiền tệ mất hiệu lực khi lãi suất đã về 0 (bẫy thanh khoản). Cần tái cấu trúc nợ, cải cách khu vực tư nhân mới thoát được. Nhật Bản thử Abenomics (QQE + kích thích tài khóa mạnh + cải cách cơ cấu 3 mũi tên) để phá bẫy nhưng kết quả hỗn hợp - cho thấy bài học: khi bảng cân đối nợ là gốc rễ, chính sách tiền tệ thông thường không đủ.

Notes

  • 2023-06
    • Nhật Bản: bùng nổ thập niên 80, bong bóng BĐS vỡ đầu 1990, GDP tăng trưởng dưới 0 kéo dài
    • BOJ duy trì lãi suất 0% và âm hơn 2 thập kỷ vì nền kinh tế không còn tăng trưởng; so sánh: VN tăng 5%+ nên không thể áp dụng mô hình lãi suất 0% như BOJ
    • Trung Quốc 2023 được cảnh báo đang bước vào chu kỳ tương tự Nhật Bản
    • Việt Nam ước tính đi sau Trung Quốc ~10 năm trong chu kỳ phát triển - bài học cần nhìn trước

Backlinks