Thuế cổ tức bằng cổ phiếu

3 min read

Key takeaway

Theo Nghị định 126/2020, cổ tức/cổ phiếu thưởng bị đánh thuế TNCN 5% do công ty chứng khoán khấu trừ tại nguồn, nhưng quy định này bị nhiều chuyên gia cho là bất hợp lý vì lợi ích cổ đông thực chất không tăng khi nhận cổ phiếu thưởng.

WHAT

Thuế TNCN 5% áp dụng khi cá nhân nhận cổ tức bằng cổ phiếu, cổ phiếu thưởng, hoặc phần vốn góp tăng thêm từ lợi tức tăng vốn. Theo Nghị định 126/2020 (hiệu lực 05/12/2020), nghĩa vụ khấu trừ và nộp thuế chuyển từ nhà đầu tư tự kê khai sang công ty chứng khoán khấu trừ tại nguồn. Quy định gốc đã có trong Thông tư 111/2013 nhưng trước đây không ai kê khai.

WHY/HOW

Khi doanh nghiệp chia cổ phiếu thưởng/trả cổ tức bằng cổ phiếu (chuyển lợi nhuận chưa phân phối hoặc thặng dư vốn sang vốn cổ phần), số lượng cổ phiếu tăng nhưng giá thị trường được điều chỉnh giảm tương ứng - tổng giá trị tài sản của cổ đông không đổi (về mặt kỹ thuật). Vì lợi ích cổ đông không tăng thêm (thậm chí giảm do pha loãng), việc đánh thuế thu nhập 5% trên giao dịch này bị cho là vô lý, khác hẳn với cổ tức tiền mặt (đánh thuế 5% hợp lý vì cổ đông thực sự nhận thêm giá trị). Mức 5% bắt nguồn từ chênh lệch giữa thuế TNCN lũy tiến của người thu nhập cao (~25-30%) và thuế TNDN (20%). Bất cập định giá: thuế tính trên mệnh giá 10.000đ dù thị giá thực tế có thể thấp hơn nhiều. Hệ lụy thị trường: nhà đầu tư có xu hướng bán cổ phiếu trước ngày GDKH để tránh thuế, gây áp lực giảm giá quanh thời điểm chia cổ tức/thưởng.

Notes

  • 2020-12
    • Nghị định 126/2020 (hiệu lực từ 05/12/2020) chuyển nghĩa vụ khấu trừ thuế TNCN 5% trên cổ tức/cổ phiếu thưởng từ nhà đầu tư sang công ty chứng khoán khấu trừ tại nguồn; quy định gốc đã có từ Thông tư 111/2013
    • Đánh thuế 5% trên cổ tức cổ phiếu bị nhiều chuyên gia, hiệp hội kinh doanh chứng khoán phản đối vì lợi ích cổ đông không thực tăng khi nhận cổ phiếu thưởng (giá điều chỉnh giảm tương ứng)
    • Case FLC: phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu lấy tiền trả cổ tức tiền mặt - bản chất tương đương cổ phiếu thưởng nhưng vẫn bị đánh 5% thuế trên cổ tức tiền mặt
    • Trước ngày GDKH chia cổ tức/thưởng cổ phiếu, nhà đầu tư có xu hướng bán ra để tránh bị đánh thêm 5% thuế, gây áp lực giảm giá cổ phiếu

Backlinks