Key takeaway

Thuế GTGT có hai cách tính: trực tiếp trên doanh thu (hộ kinh doanh) và khấu trừ đầu ra trừ đầu vào (doanh nghiệp); chọn cách nào phụ thuộc vào biên lợi nhuận và lượng hóa đơn đầu vào.

WHAT

Thuế GTGT là thuế đánh trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ. Phương pháp trực tiếp lấy một tỷ lệ phần trăm cố định nhân thẳng vào doanh thu (1-5% tùy ngành). Phương pháp khấu trừ lấy thuế GTGT đầu ra trừ thuế GTGT đầu vào trên hóa đơn mua vào, chỉ nộp phần chênh lệch.

WHY/HOW

Việc lựa chọn mô hình kinh doanh phụ thuộc nhiều vào cách tính GTGT. Nếu biên lợi nhuận gộp cao và ít hóa đơn đầu vào (như dịch vụ, spa, cho thuê nhà), phương pháp khấu trừ của doanh nghiệp khiến số thuế phải nộp cao hơn vì đầu vào ít để khấu trừ, nên để hộ kinh doanh tính trực tiếp sẽ lợi hơn. Ngược lại, biên lợi nhuận mỏng và nhiều hóa đơn đầu vào thì khấu trừ có thể tương đương hoặc lợi hơn.

Notes

  • 2026-04

    • Ví dụ trực tiếp: doanh thu 1 tỷ, thuế suất 1% thì nộp 10 triệu cố định.
    • Ví dụ khấu trừ: doanh thu 6 tỷ x 8% = đầu ra; hàng mua vào 4 tỷ x 8% = 320 triệu đầu vào; nộp phần chênh.
    • Cho thuê BĐS chịu thuế suất GTGT 5%.
    • Cho thuê nhà gần như không có GTGT đầu vào nên đầu ra phải nộp cao nếu đưa vào doanh nghiệp.
    • Nếu biên lợi nhuận gộp 10%, thuế khấu trừ 10% trên 10% lợi nhuận tương đương 1% trực tiếp trên doanh thu.
  • 2024-05

    • Bộ Tài chính đề xuất đợt 3 giảm 2% VAT (7-12/2024), ước giảm thu NSNN 24.000 tỷ đồng.
    • Đây là lần thứ ba liên tiếp áp dụng: đợt 1 (7-12/2023), đợt 2 (1-6/2024), đợt 3 (7-12/2024).
    • Mục tiêu: kích thích tổng cầu tiêu dùng nội địa sau hậu quả Covid-19 và bất ổn địa chính trị toàn cầu.
  • 2023-04

    • Bộ Tài chính đề xuất 2 phương án giảm 2% VAT năm 2023: PA1 giảm từ 10% xuống 8% cho tất cả hàng hóa/dịch vụ thuộc đối tượng 10%; PA2 giảm nhưng loại trừ một số nhóm theo NQ43/QH (tương tự áp dụng 2022).
    • Thời gian dự kiến: 01/07/2023 đến 31/12/2023 (6 tháng).