Thị trường tài chính

3 min read

Key takeaway

Thị trường tài chính là trung gian luân chuyển vốn từ nơi thừa (tiết kiệm) sang nơi thiếu (đầu tư sản xuất), giải quyết bất đối xứng thông tin - thị trường tài chính càng phát triển, vòng quay kinh tế càng nhanh.

WHAT

Thị trường tài chính gồm hai phân khúc: (1) Thị trường tiền tệ - chủ yếu qua hệ thống ngân hàng, xử lý lãi suất ngắn hạn (dưới 1 năm), do ngân hàng trung ương điều tiết qua chính sách tiền tệ; (2) Thị trường vốn - cổ phiếu và trái phiếu, lãi suất dài hạn (3-20+ năm), chịu ảnh hưởng chính sách tài khóa. Ngân hàng xuất hiện ở châu Âu thế kỷ 14, thị trường chứng khoán ra đời ở Hà Lan thế kỷ 16-17.

WHY/HOW

Thị trường tài chính giải quyết bất đối xứng thông tin: thay vì cho vay trực tiếp (rủi ro cao, quy mô nhỏ), các định chế tài chính tập hợp nguồn vốn, thuê chuyên gia pháp lý, chuẩn hóa hợp đồng cho hàng triệu người - giảm chi phí giao dịch xã hội. Sự phát triển của thị trường tài chính là lý do châu Âu bứt phá khỏi châu Á từ thế kỷ 14-17, dù trước đó văn minh châu Á cao hơn.

Notes

  • 2023-08

    • Thị trường tài chính tồn tại sự bất đối xứng thông tin ⇒ rủi ro cho người đầu tư ⇒ chính phủ phải điều tiết
    • NHTW quản lý thị trường tiền tệ (ngắn hạn, lãi suất điều hành); Bộ Tài chính + UBCK quản lý thị trường vốn (cổ phiếu, trái phiếu dài hạn)
    • FDI vào thị trường hàng hóa (vốn, đất, lao động); FII vào thị trường tài chính - cả hai đều chịu tác động tỷ giá và cán cân thanh toán BOP
    • Vòng xoay tư bản chính là nền tảng tạo ra thị trường tài chính hiện đại, dựa trên tín dụng - niềm tin
    • Giá trị cổ phiếu công ty cũng dựa trên niềm tin của thị trường vào khả năng tạo ra lợi nhuận tương lai
    • Phân 2 nhánh lớn: Thị trường tiền tệ (TT1: dân cư+DN; TT2: liên ngân hàng) và Thị trường vốn (cổ phiếu + trái phiếu, mỗi loại có sơ cấp và thứ cấp)
    • Các thị trường liên thông nhau - nếu quản lý ngân hàng kém dễ sinh tuồn tiền trái phép TT2 sang TT1 (điển hình: đại án Huyền Như 2011, ~4.000 tỷ đồng)

  • 2023-02

    • Châu Á thời trung cổ chôn tiền xuống đất (đồ cổ hiện nay) thay vì đưa vào lưu thông - minh họa chi phí cơ hội của việc không có thị trường tài chính
    • Việt Nam hiện là thị trường cận biên (frontier market), mục tiêu nâng hạng lên emerging market

Backlinks