Tỷ giá và dòng vốn

4 min read

Key takeaway

Tỷ giá USD/VND tăng (VND mất giá) làm tăng chi phí đầu tư bằng ngoại tệ, thúc đẩy nhà đầu tư nước ngoài rút vốn và gây áp lực giảm lên thị trường chứng khoán. Vốn ngoại rút hay vào phụ thuộc vào hai yếu tố cùng lúc: chênh lệch tỷ giá (VND mất giá ăn mòn lợi nhuận khi chuyển tiền ra) và sức hấp dẫn của thị trường (xu hướng tăng hay giảm của chứng khoán).

WHAT

Dòng vốn ngoại (foreign portfolio flows) vào/ra thị trường chứng khoán phụ thuộc mạnh vào biến động tỷ giá. Khi VND mất giá so với USD, lợi nhuận của nhà đầu tư nước ngoài tính theo USD bị bào mòn - mỗi 1% VND mất giá tương đương mất 1% lợi nhuận thực - khuyến khích bán ròng và rút vốn. Ngược lại, khi VND ổn định hoặc mạnh lên, sức hấp dẫn của tài sản Việt Nam tăng. Yếu tố quyết định thứ hai là xu hướng thị trường chứng khoán - tăng thì hút vốn, giảm thì đẩy vốn ra; khi tỷ giá ổn định nhờ DXY giảm hoặc dự trữ ngoại hối đủ mạnh thì tác động lên dòng vốn ngoại sẽ nhỏ hơn.

WHY/HOW

Cơ chế truyền dẫn hoạt động qua bốn bước: nhà đầu tư nước ngoài mua tài sản Việt Nam bằng VND (chuyển USD sang VND); khi muốn thoái vốn, họ bán tài sản lấy VND rồi đổi lại USD; nếu VND mất giá trong thời gian nắm giữ, tổng lợi nhuận tính bằng USD giảm, thậm chí âm dù tài sản tăng giá bằng VND; vì vậy kỳ vọng tỷ giá là yếu tố then chốt trong quyết định phân bổ vốn của nhà đầu tư tổ chức nước ngoài. Khi NHNN hạ lãi suất, chênh lệch lãi suất với USD thu hẹp, áp lực VND mất giá tăng và kéo theo nguy cơ dòng vốn ngoại rút. Tác động tỷ giá lên dòng vốn còn lan rộng qua hai kênh vĩ mô: thu hẹp chênh lệch lãi suất làm vốn ngoại rút, và tâm lý thị trường cận biên rất nhạy cảm với biến động USD - đặc biệt với Việt Nam có độ mở thương mại cao. Áp lực kép xuất hiện khi USD mạnh (DXY tăng) đồng thời rủi ro thuế thương mại gia tăng, đẩy VND chịu sức ép cả từ phía chênh lệch lãi suất lẫn phía cán cân thương mại.

Notes

  • 2024-12

    • Năm 2025 dự báo là năm tỷ giá căng thẳng do chính sách Trump nhiệm kỳ 2
    • Tuần 25-29/11/2024: DXY giảm, nhà đầu tư nước ngoài mua ròng; sau phát biểu BRICS DXY tăng, xu hướng có thể đảo chiều
    • VND chịu sức ép kép: Trump áp thuế (giảm xuất khẩu) + DXY mạnh (chênh lệch lãi suất)

  • 2023-10

    • Khi tỷ giá VND mất giá 3% so với USD, nhà đầu tư nước ngoài rút vốn ngay trong ngắn hạn để tránh lỗ kép (cổ phiếu giảm + ngoại tệ mất giá); tỷ giá là biến số họ theo dõi sát để quyết định rút - đổ vốn

  • 2023-06

    • H1/2023: DXY (chỉ số đô la Mỹ) giảm giúp tỷ giá USD/VND ổn định; không kỳ vọng tỷ giá tăng đột biến lên trên 25.000 như Q4/2022

  • 2022-03

    • Ước tính tỷ giá USD/VND tăng ~2% trong 2022 do Fed bắt đầu chu kỳ tăng lãi suất
    • Tác động qua 2 kênh: (1) chênh lệch lãi suất thu hẹp, vốn ngoại rút; (2) tâm lý thị trường cận biên nhạy cảm với biến động USD
    • Với Việt Nam có độ mở thương mại cao (export+import/GDP lớn hơn Philippines), biến động tỷ giá tác động mạnh đến doanh nghiệp xuất/nhập khẩu

Backlinks