Key takeaway

Việt Nam có hai loại vàng vật chất chính: vàng miếng SJC (độc quyền NHNN/SJC, giá tính theo tỷ giá ngân hàng) và vàng nhẫn (nhiều thương hiệu, giá tính theo tỷ giá tự do) - hai loại có mức chênh lệch khác nhau so với giá thế giới.

WHAT

Vàng miếng SJC:

  • Do công ty SJC dập, được độc quyền phân phối bởi Ngân hàng Nhà nước
  • Giá được tính dựa trên tỷ giá chính thức ngân hàng
  • Thường có chênh lệch lớn hơn so với vàng thế giới do nguồn cung kiểm soát chặt

Vàng nhẫn:

  • Do các doanh nghiệp vàng bạc đá quý tư nhân sản xuất theo thương hiệu riêng (Bảo Tín, Doji, PNJ, SBJ…)
  • Giá tính theo tỷ giá tự do (không qua ngân hàng)
  • Chênh lệch so với thế giới thấp hơn vàng SJC
  • Thanh khoản tốt hơn, phổ biến ở cả vùng sâu vùng xa (tiệm vàng địa phương)

WHY/HOW

Sự phân tách giữa hai thị trường vàng xuất phát từ Nghị định 24/2012 cho phép NHNN độc quyền nhập khẩu và quản lý vàng miếng SJC. Nhà đầu tư cần phân biệt hai loại khi đánh giá thanh khoản, chi phí spread (mua-bán), và mức chênh lệch so với giá thế giới. Spread mua-bán vàng trong nước ~2 triệu/lượng, cao hơn nhiều so với thị trường quốc tế.

Notes

  • 2025-02

    • AFA xác nhận 2 loại vàng đầu tư tại VN: vàng miếng SJC (phụ thuộc cung cầu trong nước, chênh lệch cao vs thế giới) và vàng nhẫn (bám sát giá quốc tế)
    • Từ sau Covid-19 (2020): vàng trong nước và quốc tế bắt đầu phân kỳ lớn, vàng trong nước lên ~70.000-90.000 nghìn VND/lượng năm 2024 vs thế giới điều chỉnh thấp hơn
    • Giá vàng thường tăng cao khi có rủi ro địa chính trị - yếu tố đặc thù VN khi SJC không bám sát thế giới nhưng vẫn phản ứng với tâm lý tích trữ
  • 2024-07

    • Sau các biện pháp can thiệp của NHNN (bán vàng SJC bình ổn, bán vàng online), chênh lệch SJC - thế giới đã giảm đáng kể
    • Chênh lệch mua-bán (spread) vàng trong nước vẫn ~2 triệu VND/lượng, cao so với chuẩn quốc tế
    • Nhu cầu mua vàng bình ổn vẫn cao, người dân xếp hàng nhưng lượng bán hạn chế
  • 2024-04

    • NHNN thông báo đấu thầu vàng miếng SJC đồng thời tạo điều kiện cho sản xuất vàng nhẫn để xuất khẩu trang sức
    • Hóa đơn điện tử trong giao dịch vàng - biện pháp minh bạch mới chưa có ở 2013
  • 2024-02

    • Vàng SJC: ~78-79 triệu/lượng; chênh lệch so với thế giới ~12-16 triệu (mức rất cao)
    • Vàng nhẫn: ~65-66 triệu/lượng; chênh lệch so với thế giới ~4-4,5 triệu (cũng cao hơn bình thường)
    • Chuyên gia ưu tiên vàng nhẫn vì sát thế giới hơn; SJC có rủi ro can thiệp chính sách (Thủ tướng yêu cầu NHNN chấn chỉnh thị trường vàng trong Q1/2024)
  • 2023-12

    • Năm 2023 từ đầu năm đến 27/12: SJC tăng 19,58%, vàng nhẫn tăng 19,79%, vàng thế giới tăng 14% - hiệu suất thực tế gần như bằng nhau
    • Chiến lược bán SJC mua nhẫn được khuyến nghị khi chênh lệch SJC quá cao để giảm rủi ro thu hẹp premium
  • 2023-07

    • Khi mua vàng, nên cân nhắc giữa vàng nhẫn và vàng SJC, ưu tiên loại nào đang có giá gần với giá thế giới hơn (GAP thấp hơn) để giảm rủi ro chênh lệch thu hẹp sau này.
    • Nếu lo ngại biến động tỷ giá USD/VND, vàng là lựa chọn hợp lý vì giá vàng trong nước đã bao gồm sẵn yếu tố tỷ giá Đô-Đồng trong công thức quy đổi.
    • Chiến lược chọn loại vàng: khi SJC thấp hơn TB 12 tháng thì mua SJC; khi SJC chênh lệch >30% so với giá thế giới (quá cao hơn TB) thì chuyển sang mua vàng nhẫn - dùng app ‘Thị trường vàng’ tab ‘Chênh lệch giá vàng’ để theo dõi
  • 2022-08

    • Vàng SJC dao động từ 68tr xuống 61tr/lượng chỉ trong thời gian ngắn (đầu tháng 7/2022), biên độ mua-bán lên đến 5 triệu đồng/lượng
    • Vàng nhẫn 9999: +2,3% tính đến 30/6/2022; -0,6% tính đến 30/7; phục hồi +0,7% tính đến 09/08/2022
    • SBJ (Sacombank) ra nền tảng tích lũy vàng số từ ~600.000đ/phân để phổ cập tiếp cận vàng cho người thu nhập trung bình
  • 2022-02

    • Giá thực tế đầu 2022 (gần ngày Thần Tài): SJC ~63 triệu đồng/lượng, vàng nhẫn ~54 triệu đồng/lượng, chênh lệch ~9 triệu (~17%)
    • Dự báo chênh lệch SJC so thế giới tiếp tục duy trì cao do: nguồn cung SJC bị kiểm soát bởi NHNN, cầu tích trữ truyền thống người Việt dịp Tết/Thần Tài, lạm phát thực tế (cảm nhận) cao hơn CPI công bố
    • Yếu tố VN-specific: chính sách tiền tệ VN vẫn nới lỏng (lãi suất chưa tăng) ngược chiều Fed vàng VN không giảm theo áp lực lãi suất toàn cầu
    • Nền tảng giao dịch online vàng (SGold của Sacombank) cho phép mua/gửi/giao tại nhà - xu hướng số hóa thị trường vàng VN