Xuất siêu

4 min read

Key takeaway

Xuất siêu phản ánh xuất khẩu vượt nhập khẩu, nhưng cần bóc tách nguyên nhân: xuất siêu do cầu thế giới mạnh thì tích cực, còn do nhập khẩu sụp giảm mạnh hơn xuất khẩu thì là dấu hiệu suy yếu kinh tế.

WHAT

Xuất siêu (trade surplus) xảy ra khi tổng giá trị hàng hóa xuất khẩu lớn hơn tổng giá trị nhập khẩu trong một kỳ. Là thành phần (X - M) dương trong công thức GDP = C + I + G + (X - M). Xuất siêu tích cực về nguyên tắc vì tạo dòng ngoại tệ vào trong nước, hỗ trợ ổn định tỷ giá và tăng dự trữ ngoại hối.

WHY/HOW

Xuất siêu có hai loại chất lượng khác nhau: (1) Xuất siêu ‘thật’ - do xuất khẩu tăng mạnh nhờ sản xuất phục hồi và cầu thế giới tăng, là tín hiệu tích cực; (2) Xuất siêu ‘kỹ thuật’ - do nhập khẩu giảm nhiều hơn xuất khẩu vì thiếu đơn hàng, doanh nghiệp không cần nhập nguyên liệu đầu vào, đây là tín hiệu tiêu cực về sức khỏe kinh tế. Phân tích đúng đắn phải xem cả xu hướng tuyệt đối của từng chiều, không chỉ nhìn chênh lệch.

Notes

  • 2023-05

    • 5 tháng đầu 2023: Việt Nam xuất siêu 9,8 tỷ USD, nhưng xuất khẩu giảm 11,6% và nhập khẩu giảm mạnh hơn so với cùng kỳ 2022
    • Xuất siêu loại ‘kỹ thuật’: cả hai phía đều giảm, nhập giảm nhiều hơn vì thiếu đơn hàng FDI nên không cần nhập nguyên liệu
    • So sánh lịch sử: xuất siêu 2020 kỷ lục 19,1 tỷ USD; 2021 chỉ 4 tỷ; 2022 là 12,4 tỷ

  • 2023-03

    • 2 tháng đầu 2023: xuất siêu 2,82 tỷ USD; xuất khẩu giảm 10,4%, nhập khẩu giảm 16% so cùng kỳ
    • Tổng kim ngạch XNK 2 tháng: 96,06 tỷ USD
    • Cơ cấu xuất khẩu: công nghiệp chế biến 89,8%, nông lâm sản 6,9%, thủy sản 2%, khoáng sản 1,3%

  • 2022-12

    • Tổng kim ngạch xuất khẩu Việt Nam 2022: ~732 tỷ USD (kỷ lục), xuất siêu năm thứ 7 liên tiếp
    • Cách đây 25 năm (~1997) tổng XNK Việt Nam chỉ đạt 10 tỷ USD - tốc độ tăng trưởng ấn tượng
    • Xuất siêu 2022 phần lớn từ khối FDI (Samsung, Intel…) - cần bóc tách để đánh giá đóng góp thực của doanh nghiệp nội địa

  • 2022-11

    • 10 tháng đầu 2022: VN xuất siêu 9,59 tỷ USD (cao hơn ước tính 9,4 tỷ của Tổng cục Thống kê); tổng XNK 616,3 tỷ USD (+14,1%); xuất khẩu 312,94 tỷ USD (+16%)

  • 2022-09

    • Việt Nam: tổng kim ngạch XNK 15/9/2022 đạt 526 tỷ USD (+70 tỷ YoY); thặng dư 4,64 tỷ USD; xuất khẩu tăng 17,82% (+40 tỷ USD YoY)

  • 2022-04

    • Việt Nam quý 1/2022: tổng kim ngạch XNK đạt 176,35 tỷ USD (+14,4%); xuất khẩu +12,9%, nhập khẩu +15,9%; xuất siêu 809 triệu USD
    • Khu vực FDI xuất siêu 6,97 tỷ USD; khu vực trong nước nhập siêu 6,16 tỷ USD - khoảng cách lớn thể hiện phụ thuộc FDI trong xuất siêu

  • 2020-12

    • Xuất siêu Việt Nam 2020 ước ~17 tỷ USD; dự trữ ngoại hối tăng liên tục; chuyên gia FX nhận định VND có thể lên giá trong 2021, cảnh báo doanh nghiệp xuất khẩu nên bán kỳ hạn ngoại tệ
    • Việt Nam chuyển từ nhập siêu nhỏ sang xuất siêu lớn khoảng 2016-2020 nhờ FDI sản xuất xuất khẩu (điện tử Samsung, dệt may) và chiến tranh thương mại Mỹ-Trung chuyển hướng thương mại

Backlinks