Điều phối lợi nhuận qua M&A

3 min read

Key takeaway

Doanh nghiệp có thể dùng M&A - mua công ty phù hợp tiêu chí rồi hợp nhất vào BCTC - để duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận báo cáo đều đặn; ROA biến động là dấu hiệu nhận biết vì tài sản mới mua chưa sinh lời kịp.

WHAT

Điều phối lợi nhuận qua M&A (earnings smoothing via M&A) là kỹ thuật kế toán hợp pháp: doanh nghiệp thực hiện mua lại công ty, hợp nhất kết quả kinh doanh vào BCTC hợp nhất, từ đó bổ sung doanh thu và lợi nhuận từ công ty con mới. Phần chênh lệch giữa giá mua và giá trị tài sản thực được ghi nhận vào Lợi thế thương mại (Goodwill). Chi tiết giao dịch thể hiện tại mục “Hợp nhất kinh doanh” trong BCTC hợp nhất.

WHY/HOW

Cơ chế: khi công ty mẹ thâu tóm công ty con, doanh thu và lợi nhuận của công ty con được cộng gộp vào BCTC hợp nhất kể từ ngày mua. Nếu thực hiện đều đặn, tập đoàn có thể duy trì tăng trưởng lợi nhuận báo cáo ổn định ngay cả khi tăng trưởng hữu cơ chậm lại. Cảnh báo phân tích: (1) ROA biến động - tài sản (mẫu số) tăng nhanh do tài sản mới mua nhưng lợi nhuận (tử số) từ tài sản đó chưa kịp hiện ra; (2) Lợi thế thương mại phình lớn; (3) Tăng trưởng EPS có thể thấp hơn tăng trưởng lợi nhuận tuyệt đối nếu M&A dùng phát hành cổ phiếu mới. Phân biệt với M&A giả (giao dịch ảo để tạo lợi nhuận bất thường một lần): M&A điều phối lợi nhuận là giao dịch thật, tạo giá trị kinh tế thật, nhưng cần đọc kỹ mục hợp nhất kinh doanh để hiểu nguồn gốc tăng trưởng.

Notes

  • 2024-02
    • FPT duy trì tăng trưởng lợi nhuận ~20%/năm một phần nhờ kỹ thuật này: mua công ty phù hợp tiêu chí, hợp nhất BCTC, doanh thu và lợi nhuận được cộng gộp vào tập đoàn
    • Hệ quả: các chỉ số tổng hợp của FPT rất đẹp nhưng ROA biến động vì tài sản mới mua chưa sinh lời kịp (asset lớn nhưng return chưa tương xứng)
    • Tra cứu: mục “Hợp nhất kinh doanh” trong BCTC hợp nhất FPT để xem chi tiết các lần M&A và tác động lên doanh thu/lợi nhuận hợp nhất
  • FPT