Key takeaway
Định chế tạo lập thị trường (market maker) là tổ chức can thiệp mua/bán khi thị trường lên quá cao hoặc xuống quá thấp, thay thế trần giá hành chính để giữ thị trường ổn định và hấp dẫn nhà đầu tư dài hạn.
WHAT
Định chế tạo lập thị trường là tổ chức tài chính (hoặc liên minh tổ chức) được ủy quyền can thiệp vào thị trường chứng khoán/trái phiếu bằng cơ chế thị trường:
- Khi giá tăng quá mạnh: định chế bán ra để hạ nhiệt
- Khi giá giảm quá sâu: định chế mua vào để bình ổn
- Khác với trần giá hành chính (±5-10%/ngày): không hạn chế cơ học, mà can thiệp theo khối lượng
Các nước phát triển đã áp dụng mô hình này thay vì biên độ dao động cứng nhắc.
WHY/HOW
Trần giá hành chính (như ±5-10%/ngày ở Việt Nam) khiến cơ hội đầu tư bị cắt cụt: một cổ phiếu có tin tốt đột ngột chỉ được tăng tối đa 5-10%, làm mất cơ hội trong vài ngày và làm nản lòng nhà đầu tư nước ngoài. Định chế market maker cho phép giá phản ánh đầy đủ thông tin thị trường trong khi vẫn ngăn chặn biến động cực đoan, tạo thị trường thanh khoản và minh bạch hơn cho cả nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Related
Notes
- 2024-05
- Thị trường chứng khoán Việt Nam đang áp dụng biên độ ±7% (HOSE) và ±10% (HNX) thay vì market maker
- TS. Lê Xuân Nghĩa đề xuất bỏ trần giá, thay bằng định chế tạo lập thị trường như các nước phát triển
- VN-Index từ 100 (năm 2000) lên 1.200 (2024) = +12,5 lần; vàng +30 lần; BĐS Hà Nội/HCM +400 lần từ 1990