Cơ chế truyền dẫn lãi suất Mỹ sang Việt Nam

6 min read

Key takeaway

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng gây chuỗi tác động tiêu cực cho thị trường Việt Nam qua kênh: tỷ giá USD/VND - lãi suất liên ngân hàng - lợi suất TPCP Việt Nam - thị trường cổ phiếu.

WHAT

Thị trường tài chính Việt Nam chịu ảnh hưởng từ lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ thông qua nhiều kênh kết nối. Chuỗi truyền dẫn điển hình: lợi suất TPCP Mỹ tăng → USD tăng giá → tỷ giá USD/VND tăng → NHNN hút tín phiếu để giảm cung VND → lãi suất liên ngân hàng (thị trường 1) tăng → lợi suất TPCP Việt Nam tăng → chi phí vốn thị trường tăng → định giá cổ phiếu giảm. Đây là cơ chế truyền dẫn vĩ mô quan trọng nhất mà nhà đầu tư Việt Nam cần theo dõi.

WHY/HOW

Nguyên lý nền: lợi suất TPCP Mỹ là lãi suất phi rủi ro toàn cầu. Khi lợi suất này tăng, nhà đầu tư toàn cầu yêu cầu lợi tức kỳ vọng cao hơn ở mọi thị trường, bao gồm thị trường mới nổi như Việt Nam. Dòng vốn có xu hướng quay lại Mỹ, gây áp lực lên tỷ giá và thị trường tài sản của các nước đang phát triển. Với thị trường cổ phiếu: lãi suất phi rủi ro tăng → tỷ suất sinh lời kỳ vọng tăng → P/E thị trường giảm.

Notes

  • 2024-10

    • Tháng 9/2024: Fed hạ lãi suất, lãi suất liên ngân hàng Việt Nam giảm xuống ~2,5-2,6%
    • Cuối tháng 10/2024: áp lực tỷ giá, NHNN hút tín phiếu, lãi suất liên ngân hàng quay lại 4%
    • Lợi suất TPCP Việt Nam kỳ hạn 10 năm ngày 30/10/2024 cao hơn 1 tháng trước

  • 2024-04

    • Tháng 4/2024: Fed duy trì 5,25-5,5%, lãi suất cao kéo dài làm tỷ giá USD/VND tăng, NHNN bị kẹp giữa nới lỏng để hỗ trợ kinh tế và thắt chặt để bảo vệ tỷ giá
    • CPI Việt Nam công bố sau 30/4 là dữ liệu quan trọng để đánh giá mức độ truyền dẫn từ tỷ giá sang lạm phát
    • Q1-Q2/2024: vòng lặp rõ ràng - giá dầu tăng → CPI Mỹ bền bỉ → Fed trì hoãn hạ lãi suất → tỷ giá VND chịu áp lực → NHNN hút tín phiếu → lãi suất liên ngân hàng VND ~4% → cổ phiếu không được hưởng lợi từ kỳ vọng lãi suất rẻ
    • Bảng cân đối Fed vẫn thu hẹp chậm, thị trường lao động Mỹ vẫn tốt - hai yếu tố giữ Fed “higher for longer”

  • 2023-10

    • Lợi suất TPCP Mỹ tăng → các nước mới nổi bán TPCP Mỹ để phòng thủ tỷ giá nội tệ (Trung Quốc bán cao nhất 4 năm)
    • Lợi suất TPCP Việt Nam 10 năm tăng tương ứng từ 2,75% lên 3,15% sau họp FOMC T9/2023
    • Khi lợi suất TPCP Việt Nam tăng → tử số DCF không đổi, mẫu số tăng → định giá cổ phiếu bị nén xuống
    • DXY ở mức cao (106) cùng với lợi suất tăng là hai áp lực đồng thời lên VN-Index
    • Chuỗi 7 bước (10/2023): lạm phát Mỹ tăng → Fed tăng lãi suất → thị trường money market Mỹ hấp dẫn → dòng vốn toàn cầu chảy vào Mỹ → nhu cầu USD tăng → DXY tăng → tỷ giá USD/VND tăng → NHNN phải tăng lãi suất để giữ VND hấp dẫn → lãi suất trong nước tăng → tâm lý TTCK xấu đi
    • Khoảng 993 tỷ USD đã chảy vào money market Mỹ trong giai đoạn Fed tăng lãi suất - minh chứng cho cơ chế dòng vốn
    • Tốc độ truyền dẫn: lãi suất overnight VN tăng từ 0,19% lên 0,55% (T9-10/2023); tác động không phải tức thì mà qua kênh kỳ vọng + tỷ giá + thanh khoản liên ngân hàng
    • Chuỗi từ TPCP toàn cầu: lợi suất TPCP Mỹ tăng → DXY tăng → tỷ giá USD/VND tăng (kỳ vọng 25.000) → capital flight → áp lực tăng lãi suất VN 2024
    • Nhập khẩu lạm phát: lạm phát Mỹ (giá dầu OPEC+) → Fed tăng lãi suất → DXY mạnh → VND yếu → lạm phát nhập khẩu vào VN

  • 2023-09

    • T9/2023: Fed giữ lãi suất cao + tín hiệu tăng thêm T11 → Việt Nam đang nới lỏng ngược chiều → chênh lệch lãi suất USD-VND nới rộng → áp lực tỷ giá
    • Châu Á-TBD (gồm Việt Nam) trong chu kỳ nới lỏng: lạm phát khu vực có thể tăng nhẹ do kích thích, trong khi Mỹ-châu Âu vẫn thắt chặt
    • Chuyên gia nhận định (T9/2023): quyết định của Fed ít ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam hơn trước; cần nhìn sâu vào thực tại nội địa Việt Nam nhiều hơn
    • Việt Nam chưa đạt mục tiêu GDP → chính sách tiền tệ NHNN buộc phải tiếp tục nới lỏng dù Fed thắt chặt

  • 2023-04

    • 28/4/2023: lãi suất liên ngân hàng Việt Nam dừng ở ~5% - ngang với lãi suất Fed funds rate, phản ánh sự liên thông giữa hai thị trường
    • Khi Fed dừng tăng lãi suất, lãi suất liên ngân hàng Việt Nam khó giảm sâu (do bình thông nhau), nhưng tỷ giá USD/VND sẽ ổn định hơn vì kỳ vọng đã được định giá vào giá
    • Cơ chế: Fed tăng lãi suất đến đỉnh → kỳ vọng tỷ giá đã price in → áp lực đầu cơ tỷ giá giảm → tỷ giá VND ổn định dù lãi suất Việt Nam chưa giảm

  • 2023-02

    • Tháng 2/2023: lãi suất liên ngân hàng Việt Nam ~5% - tương đương Fed Funds Rate, phản ánh cơ chế bình thông nhau
    • Nếu Fed tăng 50bps tháng 3/2023, áp lực tỷ giá USD/VND và lãi suất liên ngân hàng Việt Nam sẽ tăng theo
    • NHNN có nhiều công cụ can thiệp tỷ giá: tỷ giá trung tâm, biên độ tỷ giá, quy định mua bán ngoại tệ, bán spot
    • Rủi ro nội tại Việt Nam (54 doanh nghiệp đến hạn trái phiếu chưa thanh toán được) - yếu tố độc lập với Fed nhưng cộng hưởng làm thị trường thêm khó

Backlinks