Key takeaway

Diluted EPS mở rộng mẫu số để bao gồm cổ phiếu có thể phát hành trong tương lai (từ trái phiếu chuyển đổi, ESOP…), giúp nhà đầu tư thấy mức độ pha loãng lợi nhuận trước khi nó xảy ra.

WHAT

Diluted EPS (lãi suy giảm trên cổ phiếu) là biến thể của EPS trong đó mẫu số được mở rộng thêm số cổ phiếu tiềm năng sẽ lưu hành (từ trái phiếu chuyển đổi, cổ phiếu ưu đãi, quyền chọn cổ phiếu cho nhân viên…). Tử số giữ nguyên là lợi nhuận hiện tại, nên kết quả luôn nhỏ hơn hoặc bằng Basic EPS.

WHY/HOW

Doanh nghiệp đôi khi công bố EPS cơ bản hấp dẫn nhưng sau đó phát hành nhiều cổ phiếu mới, làm loãng lợi nhuận của cổ đông hiện hữu. Diluted EPS là công cụ phòng vệ: nhà đầu tư nhìn vào con số này để hình dung P/E thực tế sau khi tính đủ cổ phiếu tiềm năng. Trên BCTC hợp nhất được kiểm toán thường có cả hai dòng: Basic EPS và Diluted EPS.

Notes

  • 2023-10

    • Video giải thích: giữ nguyên tử số (lợi nhuận), tăng mẫu số thêm số CP dự kiến phát hành (trái phiếu chuyển đổi, cổ phiếu ưu đãi, ESOP) EPS bị suy giảm so với Basic EPS.
    • Mục đích: cho nhà đầu tư thấy trước mức pha loãng nếu công ty thực hiện kế hoạch phát hành cổ phiếu.
  • 2023-09

    • Mẫu số Diluted EPS = bình quân gia quyền CP phổ thông lưu hành CỘNG số CP phổ thông dự kiến phát hành thêm trong kỳ; tử số giữ nguyên như Basic EPS
    • Ví dụ: FPT tính EPS thông thường xong, nếu có kế hoạch phát hành thêm CP, cộng lượng đó vào mẫu số ra Diluted EPS
    • Giai đoạn 2021: kinh tế phát triển, LN nhiều công ty tăng; tận dụng TTCK tăng để phát hành lượng lớn cổ phiếu hút vốn EPS giảm P/E tăng dù giá không thay đổi
  • 2021-06

    • 6 tháng đầu 2021: nhiều doanh nghiệp niêm yết Việt Nam tranh thủ thị trường tăng để phát hành thêm cổ phiếu lớn, làm EPS pha loãng tương lai giảm và P/E thực tế tăng cao hơn P/E hiện tại