Hiệu quả thị trường

4 min read

Key takeaway

Thị trường được phân loại theo mức độ phản ánh thông tin: strong form (Mỹ, EU) hấp thụ thông tin gần tức thì; weak form (Việt Nam, frontier market) phản ánh chậm - tạo ra cơ hội cho nhà đầu tư nghiên cứu kỹ.

WHAT

Lý thuyết thị trường hiệu quả (EMH) phân loại thị trường theo tốc độ và mức độ thông tin được phản ánh vào giá: (1) Strong form - thông tin công khai lẫn nội gián đều đã phản ánh vào giá (thị trường Mỹ, EU phát triển); (2) Semi-strong form - thông tin công khai phản ánh nhanh; (3) Weak form - chỉ phản ánh thông tin lịch sử, thông tin mới phản ánh chậm hơn (Việt Nam, các thị trường cận biên).

WHY/HOW

Mức độ hiệu quả ảnh hưởng đến chiến lược đầu tư: thị trường strong form (Mỹ) phản ánh tin Fed ngay lập tức - thị trường tăng mạnh sau tín hiệu bồ câu của Powell. Thị trường weak form (Việt Nam) phản ánh trễ - cùng sự kiện nhưng VN-Index vẫn ảm đạm. Với thị trường weak form, phân tích cơ bản sâu có thể tạo lợi thế hơn vì thông tin chưa được định giá đầy đủ.

Notes

  • 2023-12

    • Chuyên gia phân loại TTCK VN vào nhóm weak form (w-form) - thấp nhất trong thang phân loại; Mỹ là strong form.
    • Việt Nam là frontier market (thị trường cận biên), chưa lên được emerging market - thông tin phản ánh chậm hơn nhiều so với thị trường phát triển.
    • Minh chứng: Fed Powell phát tín hiệu bồ câu 18/12/2023 - Dow Jones lập đỉnh, S&P +3,3%, Nasdaq +4,1% trong tháng 12; VN-Index cùng ngày giao dịch ảm đạm quanh 1098 điểm.

  • 2022-08

    • Nobel Kinh tế 2013: Fama (EMH) + Shiller (Behavioral finance) + Hansen - ba người đều liên quan thị trường tài chính
    • Fama: giá cổ phiếu biến động theo bước đi ngẫu nhiên (random walk) - khó đánh bại index nhất quán; Shiller: biến động do tâm lý hoàn toàn
    • Fama và Shiller có quan điểm đối lập nhưng cùng đoạt Nobel 2013 - phản ánh cuộc tranh luận cốt lõi về bản chất thị trường tài chính

  • 2021-09

    • Thị trường VN là frontier market, tính hiệu quả thông tin còn thấp - tạo cơ hội cho cả nhà đầu tư lẫn kẻ thao túng
    • Ví dụ Thông tư 14 ngân hàng: giá cổ phiếu ngân hàng tăng trước công bố - dấu hiệu strong form một phần (insider trading)
    • Thị trường ngoại hối USD/VND kém hiệu quả hơn forex quốc tế vì thông tin chính sách ít công khai

  • 2021-01

    • Sách BKM đưa lý thuyết thị trường hiệu quả vào cùng phần quản trị danh mục, đặt cạnh tài chính hành vi để nhà đầu tư thấy cả hai góc nhìn đối lập

  • 2020-05

    • Robert Shiller (Nobel 2013, cùng năm với Fama) phản biện EMH bằng dữ liệu thực chứng - thị trường có những phi hiệu quả hành vi
    • Thị trường Việt Nam 2020 là frontier market - kém hiệu quả hơn nhiều, tạo cơ hội cho value investing nhưng không đủ dữ liệu/thanh khoản cho quant

Backlinks