Kiểm soát đường cong lợi suất

5 min read

Key takeaway

Kiểm soát đường cong lợi suất (YCC) là chính sách ngân hàng trung ương cam kết giữ lợi suất trái phiếu dài hạn trong biên độ nhất định bằng cách mua/bán vô giới hạn, nhằm kiểm soát chi phí vay dài hạn.

WHAT

YCC là công cụ chính sách tiền tệ phi truyền thống: thay vì chỉ kiểm soát lãi suất ngắn hạn (overnight rate), ngân hàng trung ương đặt trần/sàn cho lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài (thường 10 năm) và sẵn sàng mua vào không giới hạn để giữ lợi suất trong biên độ mục tiêu.

WHY/HOW

YCC hiệu quả khi muốn đảm bảo điều kiện vay dài hạn lỏng lẻo để kích thích kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh giảm phát dai dẳng. Rủi ro chính: làm méo mó thị trường trái phiếu, tăng bảng cân đối ngân hàng trung ương, và khó thoát ra khi lạm phát quay trở lại vì lợi suất tăng sẽ phình to gánh nợ công. Nhật Bản áp dụng từ 2016 đến 2024, chấm dứt khi lạm phát hồi phục và lương tăng đủ bền vững.

Notes

  • 2024-03

    • BOJ ngày 19/3/2024 từ bỏ YCC (áp dụng từ 2016) khi nâng lãi suất từ âm 0,1% lên 0-0,1%
    • Tuy nhiên BOJ cam kết tiếp tục mua trái phiếu chính phủ với lượng như cũ nếu lợi suất tăng nhanh - một dạng YCC mềm
    • Nợ công Nhật Bản gấp đôi GDP - lợi suất trái phiếu tăng sẽ làm phình to gánh nặng trả lãi nợ công

  • 2023-12

    • BOJ Ueda ngày 7/12/2023 phát biểu sẵn sàng từ bỏ YCC và lãi suất âm sớm hơn dự báo; lợi suất TPCP Nhật 10 năm tăng lên 0,75%
    • USD/JPY giảm hơn 2,6% trong phiên về mức 143,45 yên/USD (đỉnh từng đạt >150) - mức giảm lịch sử của USD so với yên
    • Thị trường xem phát biểu này là tín hiệu BOJ sắp dịch chuyển khỏi chính sách siêu lỏng lẻo - tạo cú huých cho đồng yên tăng mạnh

  • 2023-10

    • BOJ áp dụng YCC từ 2016; mức trần lợi suất TPCP 10 năm từng là 0,5% rồi nâng lên 1%
    • 31/10/2023: BOJ chuyển mức 1% từ giới hạn cứng sang điểm tham chiếu (linh hoạt) - tương tự cơ chế tỷ giá trung tâm NHNN
    • Thay đổi này không kích hoạt mua Yên; đồng Yên tiếp tục suy yếu qua 150 JPY/USD
    • BOJ đang nắm giữ trên 50% tổng lượng TPCP lưu hành (Bloomberg)

  • 2023-07

    • Báo Nikkei đưa tin BOJ có kế hoạch thảo luận điều chỉnh chính sách YCC tại cuộc họp tháng 7
    • Đồng Yên tăng mạnh nhất trong 1 phiên kể từ tháng 3: +2% so với Euro, +1% so với USD khi tin được công bố
    • Thị trường đã đồn đoán BOJ sẽ xóa bỏ YCC; nhà giao dịch phòng ngừa đợt tăng mạnh của Yên
    • Yên đã mất giá ~6% từ đầu 2023 do CSTT siêu lỏng lẻo của BOJ trong khi các NHTW lớn khác tăng lãi suất mạnh
    • BOJ giữ lãi suất ngắn hạn -0,1% và trần YCC 10 năm ở 0% (thông báo 16/6/2023), đi ngược xu hướng toàn cầu
    • Yên Nhật sát đáy 15 năm so với EUR (157,3 yên/EUR) và thấp nhất 8 tháng so với USD (144,64 yên/USD) vào 30/6/2023
    • BOJ đứng trước lựa chọn khó: tăng lãi suất đe dọa kinh tế phụ thuộc nợ công và xuất khẩu; can thiệp mua Yên tốn kém và cần đồng thuận quốc tế

  • 2022-07

    • Tháng 7/2022: BoJ giữ nguyên chính sách nới lỏng, bảo vệ trần lãi suất trái phiếu chính phủ 10 năm ở 0,25% bằng cách mua vào tất cả các ngày giao dịch
    • BoJ nâng dự báo CPI tài khóa 2022 lên 2,3% (từ 1,9%) - vượt mục tiêu 2% nhưng vẫn giữ YCC
    • Chênh lệch chính sách Fed-BoJ gây áp lực mất giá mạnh cho JPY
    • BoJ áp dụng YCC từ 2016 trong khuôn khổ Abenomics mở rộng, giữ lãi suất 10 năm gần 0%
    • Đây là công cụ cực đoan hơn QE thông thường, phản ánh mức độ quyết tâm chống giảm phát của Nhật
    • Nợ công 250% GDP của Nhật buộc BoJ phải kiểm soát lãi suất để tránh gánh nặng lãi vay bùng phát

  • 2022-06

    • BoJ giữ YCC: lợi suất JGB 10Y trong biên +/-0,25%; tiếp tục mua vào để bảo vệ trần tháng 6/2022
    • Áp lực mất giá yên tăng do chênh lệch lợi suất Mỹ-Nhật ngày càng doãng rộng khi Fed tăng lãi

  • 2020-08

    • Biên bản FOMC 29/7/2020 đề cập xu hướng YCC; thị trường phản ứng tích cực với vàng, quỹ ETF vàng tăng mạnh trước khi chốt lãi

Backlinks