Key takeaway
Năng lực định giá (pricing power) - khả năng tăng giá sản phẩm/dịch vụ theo lạm phát mà không mất khách hàng - là yếu tố phân biệt doanh nghiệp chất lượng cao với doanh nghiệp chu kỳ; các công ty công nghệ có pricing power mạnh nhất vì tạo thói quen sử dụng khó thay thế.
WHAT
Năng lực định giá là khả năng của doanh nghiệp tăng giá bán khi chi phí đầu vào tăng (lạm phát) mà không bị giảm doanh số đáng kể. Doanh nghiệp có pricing power mạnh chuyển được rủi ro lạm phát từ bảng kết quả kinh doanh sang phía khách hàng (người tiêu dùng/doanh nghiệp khác). Phân loại theo mức độ pricing power:
- Cao: phần mềm SaaS/subscription (Microsoft 365, Google Workspace), mạng xã hội (Meta, TikTok), công cụ tìm kiếm (Google) - khách hàng phụ thuộc, không có thay thế tương đương
- Trung bình: hàng tiêu dùng thiết yếu (Coca-Cola, P&G), dược phẩm patent
- Thấp: hàng hóa, bất động sản (phụ thuộc cung-cầu vị trí), sản xuất gia công cạnh tranh về giá
WHY/HOW
Cơ chế: khi lạm phát tăng 10%, công ty SaaS có thể tăng giá gói thuê bao 10% và khách hàng vẫn phải trả vì không có lựa chọn thay thế tương đương (lock-in effect + switching cost cao). Ngược lại, chủ nhà cho thuê BĐS thương mại khó tăng giá thuê 10% vì khách thuê có thể tìm địa điểm khác hoặc thu hẹp diện tích. Pricing power cao còn đến từ: (1) mạng lưới (network effects) - giá trị tăng theo số người dùng; (2) chi phí chuyển đổi cao (switching cost); (3) thương hiệu mạnh; (4) độc quyền công nghệ/patent. Đây là lý giải tại sao S&P 500 và NASDAQ tăng mạnh trong môi trường lãi suất cao 2022-2024: nhóm Big Tech duy trì biên lợi nhuận bằng cách chuyển chi phí lạm phát sang người dùng.
Related
- Cổ phiếu tăng trưởng và lãi suất
- Cổ phiếu công nghệ
- Cổ phiếu chu kỳ
- Cơ cấu nền kinh tế và tăng trưởng chứng khoán
Notes
-
2024-02
- Ví dụ điển hình: Microsoft Office 365 - người dùng thuê bao năm, nếu lạm phát tăng Microsoft sẵn sàng tăng giá 10% và người dùng vẫn phải trả
- Tương tự với Facebook, Google, TikTok - thói quen dùng hàng ngày tạo lock-in, khách hàng không thể không dùng
- Các cổ phiếu S&P 500 nhóm Big Tech tăng 50-230% trong 1 năm (tính đến 2/2024) - phản ánh pricing power được định giá premium
-
2021-11
- Warren Buffett khuyên: đầu tư vào doanh nghiệp có pricing power là cách phòng vệ lạm phát tốt nhất
- Ngành nguyên liệu/năng lượng thường hưởng lợi trực tiếp khi giá đầu vào tăng (doanh thu tăng cùng giá hàng hóa)