Phân tích chiều dọc và chiều ngang BCTC

3 min read

Key takeaway

Phân tích BCTC hiệu quả cần kết hợp chiều dọc (tỷ trọng từng khoản mục so tổng) và chiều ngang (xu hướng thay đổi qua các kỳ) - chỉ nhìn số tuyệt đối một thời điểm sẽ bỏ sót tín hiệu quan trọng về chiến lược và sức khỏe doanh nghiệp.

WHAT

Phân tích chiều dọc (vertical/common-size): tính tỷ trọng phần trăm từng khoản mục so với tổng tài sản (BCĐKT) hoặc doanh thu (KQKD), giúp nhận diện cơ cấu đặc thù ngành. Phân tích chiều ngang (horizontal/trend): theo dõi sự thay đổi của cùng khoản mục qua nhiều kỳ liên tiếp, phát hiện xu hướng tích lũy, đảo chiều hoặc bất thường mà số tuyệt đối che giấu.

WHY/HOW

Chiều dọc: TSCĐ chiếm 42% tổng tài sản HPG cho thấy đây là doanh nghiệp sản xuất thâm dụng vốn; hàng tồn kho 19% là bình thường nhưng khi tăng lên 28% (Q2/2022) thì đó là tín hiệu cảnh báo. Chiều ngang: khi hàng tồn kho duy trì ổn định ~19% qua 4 quý liên tiếp = thị trường ổn định, chưa ấm; nếu đột ngột tăng lên 24-27% = doanh nghiệp đang đặt cược vào cầu tăng hoặc giá tăng. Kết hợp cả hai chiều cho phép “đọc” quyết định chiến lược của ban lãnh đạo qua số liệu.

Notes

  • 2023-12

    • HPG Q3/2023: TSCĐ 42% + hàng tồn kho 19% = 61% tổng tài sản - đặc trưng doanh nghiệp sản xuất thâm dụng vốn
    • Hàng tồn kho HPG: đỉnh 57.000 tỷ (28% tổng TS) Q2/2022 - tín hiệu “all-in” khi thị trường đột ngột đổ vỡ
    • Vốn chủ sở hữu 58% tổng nguồn vốn (99.000/173.000 tỷ) - cơ cấu vốn lành mạnh
    • Phân tích chiều ngang khoản phải thu: không giảm nhiều dù tồn kho giảm = thị trường chưa thực sự ấm, phải duy trì chính sách nới lỏng cho đại lý

  • 2023-10

    • AFA module 2 xác nhận 4 phương pháp phân tích BCTC chuẩn: Cross Sectional (so đối thủ/ngành), Time Series (so theo năm), Common size (tỷ trọng kết cấu), Rule of thumb (so ngưỡng chuẩn)
    • Common size (phân tích kết cấu) là phương pháp chiều dọc: chuẩn hóa về % giúp so sánh doanh nghiệp khác quy mô hoặc các kỳ khác nhau một cách có ý nghĩa

  • 2023-09

    • 4 phương pháp phân tích BCTC tổng quát: (1) So sánh ngang/Cross Sectional - so với đối thủ cạnh tranh, chỉ tiêu bình quân ngành; (2) So sánh giữa các năm/Time Series - chiều ngang theo thời gian; (3) Phân tích kết cấu/Common size - chiều dọc theo tỷ trọng; (4) So sánh với quy ước chuẩn/Rule of thumb - đối chiếu ngưỡng chuẩn ngành đã được công nhận

Backlinks