Rủi ro xuất khẩu tôn mạ

3 min read

Key takeaway

Xuất khẩu tôn mạ Việt Nam từ đóng góp 59% doanh thu (2023) giảm về 48% (2024) và tiếp tục thu hẹp do các hàng rào thương mại có tính cấu trúc - khác với rủi ro giá hay chu kỳ nhu cầu, rủi ro thuế quan/CBAM rất khó đảo ngược trong ngắn và trung hạn.

WHAT

Rủi ro xuất khẩu tôn mạ là sự kết hợp của nhiều cơ chế bảo hộ đồng thời: (1) Thuế chống bán phá giá (Mỹ áp 87-110% lên tôn mạ VN do nghi circumvention thép TQ); (2) CBAM của EU - đánh phí carbon lên thép nhập khẩu, tôn mạ không đáp ứng yêu cầu MRV bị siết hạn ngạch; (3) Thuế CBPG nội địa TQ/HQ bảo vệ thị trường trong nước; (4) Cạnh tranh từ thép TQ giá rẻ tràn vào các thị trường xuất khẩu thay thế (ASEAN). Sản lượng xuất khẩu HSG Q1/NĐTC2026 giảm 53% YoY là biểu hiện rõ nhất.

WHY/HOW

Cơ chế hình thành: Trung Quốc dư thừa công suất thép khổng lồ → xuất khẩu HRC và tôn mạ giá rẻ toàn cầu → Mỹ/EU phát hiện tôn mạ VN dùng HRC TQ để lách thuế → áp thuế cao lên tôn mạ VN như hàng TQ. Đây là vòng lặp không dễ thoát: VN không tự sản xuất được HRC nội địa đủ đáp ứng toàn bộ nhu cầu tôn mạ, phụ thuộc vào HRC nhập khẩu (trước đây từ TQ giá rẻ, nay phải dùng HRC nội địa đắt hơn của HPG). Hệ quả kép: mất thị trường xuất khẩu + chi phí HRC đầu vào tăng. Để khôi phục xuất khẩu cần: chứng minh xuất xứ HRC không phải TQ, đầu tư vào chuỗi giá trị upstream (lò cán HRC), hoặc tìm thị trường xuất khẩu thay thế chưa bị phòng vệ.

Notes

  • 2026-03
    • NKG xuất khẩu sụp đổ 2025: sản lượng XK -53.7% YoY; tỷ trọng XK từ 62% DT (2023) xuống 60% (2024) và tiếp tục thu hẹp - thuế CBPG Mỹ lên đến 88%, EU siết hạn ngạch + CBAM dự kiến áp 10/2026
    • NKG bù đắp bằng nội địa: sản lượng nội địa +89.1% YoY (2025), thị phần nội địa tăng vọt từ 9% lên 17% (9T/2025); nhưng phải chiết khấu/hoa hồng cao - chi phí BH&QLDN/DT tăng từ 3.6% lên 6.2%
    • Xuất khẩu EU chịu thêm rủi ro CBAM: BSC lo ngại Đức và EU siết chính sách hạn chế nhập khẩu thép; thị trường ASEAN thay thế bị cạnh tranh từ tôn mạ TQ giá rẻ - không thể bù đắp mất mát Mỹ/EU
    • HSG xuất khẩu sụt giảm cấu trúc: tỷ trọng từ 59% doanh thu (2023) xuống 48% (2024); sản lượng XK Q1/NĐTC2026 giảm 53% YoY; BVSC dự phóng doanh thu XK -22.2% YoY trong 2026
    • Mỹ áp thuế 87-110% lên tôn mạ VN (nghi circumvention HRC TQ); EU đề xuất giảm -47% hạn ngạch thép nhập khẩu + tăng thuế vượt hạn ngạch từ 25% lên 50% + CBAM
    • Thị trường xuất khẩu thay thế (ASEAN) cũng bị cạnh tranh từ tôn mạ TQ giá rẻ - không thể bù đắp mất mát ở Mỹ/EU
  • NKG_report
  • HSG_report

Backlinks