Key takeaway
CBAM là cơ chế của EU đánh phí carbon lên hàng nhập khẩu dựa trên lượng phát thải để tạo sân chơi công bằng với hàng nội khối. Đây là rào cản phi thuế mà doanh nghiệp Việt Nam phải vượt qua (kiểm kê và minh bạch khí nhà kính) nếu muốn đa dạng hóa thị trường xuất khẩu sang EU.
WHAT
CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) là cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của Liên minh châu Âu, áp phí lên hàng nhập khẩu tương ứng với lượng khí nhà kính phát thải trong quá trình sản xuất. Mục tiêu là tránh “rò rỉ carbon” (doanh nghiệp chuyển sản xuất sang nơi quy định lỏng) và bảo đảm hàng nhập chịu chi phí carbon tương đương hàng sản xuất trong EU.
WHY/HOW
Trong bối cảnh thuế đối ứng buộc doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường, EU là lựa chọn lớn nhưng đi kèm rào cản phi thuế cao - đứng đầu là CBAM. Để xuất hàng sang EU, doanh nghiệp phải công bố công khai, minh bạch Báo cáo phát triển bền vững và báo cáo khí phát thải. Công việc cụ thể của bộ phận tài chính - kế toán:
- Kiểm kê khí nhà kính (carbon/greenhouse gas inventory) như một hoạt động thường xuyên.
- Thực hiện quy trình MRV: Measure (đo lường), Report (báo cáo), Verify (định giá/kiểm chứng) lượng phát thải.
Như vậy CBAM biến phát triển bền vững từ tùy chọn thành điều kiện tiếp cận thị trường, gắn ESG trực tiếp với năng lực xuất khẩu.
Related
- Báo cáo phát triển bền vững
- ESG và phát triển bền vững
- Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu
- Thẻ điểm quản trị công ty ASEAN
- Green bond
Notes
- 2025-04
- MRV (Measure - Report - Verify) là khung chuẩn để quản lý dữ liệu phát thải, trực tiếp thuộc công việc tài chính - kế toán.
- CBAM là rào cản phi thuế của EU, tương tự như cách Mỹ coi thuế VAT/thuế tiêu thụ đặc biệt là rào cản trong đàm phán thuế đối ứng.