Key takeaway

Tín chỉ carbon là đơn vị quyền phát thải khí nhà kính được mua bán trên thị trường; Việt Nam có tiềm năng lớn nhờ diện tích rừng, ước tính có thể thu ~1 tỷ USD/năm khi thị trường hoạt động đầy đủ.

WHAT

Tín chỉ carbon (carbon credit) là quyền phát thải 1 tấn CO2 hoặc khí nhà kính tương đương, được cấp phát dựa trên hạn ngạch quốc gia/doanh nghiệp. Các đơn vị dùng vượt hạn ngạch phải mua thêm tín chỉ từ những đơn vị còn dư (ví dụ quốc gia có nhiều rừng hấp thụ CO2). Việt Nam dự kiến vận hành thị trường carbon chính thức năm 2028, với tiềm năng cao nhờ diện tích rừng lớn (các doanh nghiệp quản lý rừng như tổng công ty cao su có thể hưởng lợi trực tiếp).

WHY/HOW

Thị trường tín chỉ carbon tạo cơ chế kinh tế để cắt giảm phát thải toàn cầu: bên phát thải nhiều phải trả tiền, bên hấp thụ/cắt giảm được thưởng. Các doanh nghiệp Việt Nam liên quan gồm: quản lý rừng (cao su, nông nghiệp), năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời), và tư vấn chứng nhận. Giá tín chỉ Việt Nam hiện bằng khoảng 1/3-1/5 mức EU; kỳ vọng tăng dần theo lộ trình cam kết Net Zero 2050.

Notes

  • 2024-01

    • Năm 2023 Việt Nam bán lô tín chỉ đầu tiên thu hơn 1.000 tỷ VND từ World Bank
    • Thị trường carbon chính thức dự kiến vận hành 2028, nhưng 2024 sẽ có thêm thông tư hướng dẫn
    • Tiềm năng ước tính ~1 tỷ USD/năm nếu tận dụng hết; doanh nghiệp quản lý rừng lớn (tổng cao su) là đối tượng hưởng lợi trực tiếp
  • 2023-12

    • Video nhắc đến tín chỉ carbon trong bối cảnh JETP và chuỗi chương trình kinh tế xanh (CBAM, ESG, EPA)
    • Từ 01/01/2024 các quy định EPR (trách nhiệm nhà sản xuất mở rộng) có hiệu lực tại Việt Nam
    • Tesla thu ~2 tỷ USD/năm từ bán tín chỉ carbon - đây là cấu phần lợi nhuận quan trọng của Tesla
    • Một DN nông nghiệp sạch Việt Nam (lĩnh vực gạo) dự kiến lợi nhuận từ tín chỉ carbon gấp 3 lần lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh chính
    • Nông nghiệp không đốt rơm rạ + canh tác hữu cơ = tạo ra tín chỉ carbon có thể bán
    • Thị trường carbon là 1 trong 5 chủ đề lớn của chương trình xanh: quy hoạch điện 8, kinh tế tuần hoàn, JETP, EPR, thị trường carbon