Key takeaway

Shadow banking (CTCK, quỹ đầu tư huy động tiền gửi linh động) hoạt động như ngân hàng nhưng nằm ngoài giám sát ngân hàng - trong giai đoạn căng thẳng thanh khoản, chúng cạnh tranh vốn trực tiếp với hệ thống ngân hàng, đẩy lãi suất huy động tăng thêm.

WHAT

Shadow banking là tập hợp các tổ chức tài chính phi ngân hàng (CTCK, quỹ đầu tư, công ty tài chính hệ sinh thái) thực hiện chức năng trung gian tín dụng: huy động tiền từ nhà đầu tư (tiền gửi linh động tại CTCK, sản phẩm quỹ) và cho vay/tài trợ cho hệ sinh thái của mình hoặc qua margin.

WHY/HOW

Shadow bank hình thành ở Việt Nam trong chu trình 3-5 năm bùng nổ thị trường trái phiếu và chứng khoán. Khi CTCK hưởng margin call hoặc hệ sinh thái cần vốn, họ tăng lãi suất tiền gửi linh động - cạnh tranh trực tiếp với NH huy động dân cư. Danh mục tài sản đặc thù: cầm cố tài sản xấu, tập trung trong một hệ sinh thái. Trong căng thẳng hệ thống, shadow bank là nơi tập trung tài sản xấu nhất vì không có bộ đệm vốn như NH.

Notes

  • 2022-12
    • Tháng 12/2022: CTCK lớn (ví dụ MBS, VPS) nhấc lãi suất tiền gửi linh động rất nhanh - hút tiền cạnh tranh với NH thương mại
    • Shadow bank cạnh tranh vốn là một trong 5 nguyên nhân làm thanh khoản hệ thống NH căng thẳng thêm
    • Cơ chế: hệ sinh thái cần vốn → CTCK huy động cạnh tranh → NH phải tăng lãi suất đáp lại → vòng xoáy căng thẳng thanh khoản