Ba loại dòng tiền doanh nghiệp

4 min read

Key takeaway

Dòng tiền doanh nghiệp gồm 3 loại: hoạt động kinh doanh (thu chi từ bán hàng), đầu tư (mua bán tài sản), và tài chính/tài trợ vốn (vay nợ, góp vốn). Doanh nghiệp lành mạnh cần quản trị cả 3, đặc biệt dòng tiền kinh doanh.

WHAT

Ba loại dòng tiền theo thông lệ quốc tế:

  1. Dòng tiền hoạt động kinh doanh:

    • Thu: tiền từ bán hàng
    • Chi: trả tiền mua hàng, chi phí vận hành (thuê nhà, điện nước, lương), thuế, trả lãi vay

  2. Dòng tiền đầu tư:

    • Thu: bán/thanh lý tài sản, thu hồi vốn đầu tư
    • Chi: mua thiết bị, góp vốn thành lập công ty

  3. Dòng tiền tài chính (tài trợ vốn):

    • Thu: vay ngân hàng, nhận góp vốn
    • Chi: trả nợ gốc vay, trả cổ tức

WHY/HOW

Tại sao nhiều chủ doanh nghiệp thấy “kế toán báo lãi mà cứ phải bỏ tiền túi bù”? Vì lợi nhuận kế toán ghi nhận theo nguyên tắc tích lũy (accrual), còn dòng tiền là tiền thực tế. Ví dụ: bán hàng nhưng khách chưa trả tiền thì có doanh thu (lợi nhuận) nhưng không có tiền.

Quản lý dòng tiền kinh doanh = quản lý 3 khoản mục then chốt:

  • Phải thu khách hàng (accounts receivable)
  • Hàng tồn kho (inventory)
  • Phải trả người bán (accounts payable)

Ba công thức cơ bản:

  • Phải thu đầu kỳ + Doanh thu - Thu tiền = Phải thu cuối kỳ
  • Hàng tồn kho đầu kỳ + Mua hàng - Giá vốn = Hàng tồn kho cuối kỳ
  • Phải trả đầu kỳ + Mua hàng - Trả tiền = Phải trả cuối kỳ

Notes

  • 2024-09

    • Dòng tiền giống máu của doanh nghiệp - ách tắc là chết
    • Dòng tiền “tài chính” dễ nhầm với “tài chính” tổng quát - thực chất là dòng tiền tài trợ vốn
    • Case Evergrande: hàng tồn kho (BĐS đang xây) chiếm tỷ trọng quá lớn, không chuyển hóa thành tiền được - gây cạn dòng tiền
    • Doanh nghiệp có thể lãi kế toán nhưng vẫn phá sản nếu cạn dòng tiền (đặc biệt khi không thu được tiền từ bán hàng)

  • 2023-12

    • CFF âm có thể là tín hiệu tốt: DN dùng tiền trả cổ tức hoặc mua lại cổ phiếu - tiền thực sự về tay cổ đông
    • CFF dương đáng ngờ nếu đến từ vay nợ liên tục để bù CFO âm
    • CFI âm chưa chắc xấu - HPG CFI âm nặng do đầu tư mở rộng công suất lớn
    • Bẫy nguy hiểm: CFO âm + không có CFI + CFF dương (vay về trả cổ tức) - tín hiệu công ty đang sống nhờ nợ

  • 2023-09

    • Nguyên tắc forensic: dòng tiền vào doanh nghiệp chỉ đến từ đúng 3 nguồn (doanh thu/thu nhập, đi vay, phát hành cổ phiếu) - bất kỳ nguồn tiền nào cũng phải quy về 1 trong 3; gian lận là biến nguồn này thành nguồn khác trên sổ sách
    • Khi loại trừ giao dịch tài trợ vốn (phát hành cổ phiếu), chỉ còn 2 nguồn: doanh thu và vay nợ - đây là lý do tại sao so sánh CFO với lợi nhuận kế toán là bước forensic cơ bản nhất
    • Tình huống BĐS điển hình: khi dòng tiền kinh doanh bị chặn (dự án 5 năm chưa giải phóng mặt bằng, chi phí cao), doanh nghiệp chuyển sang khai thác dòng tiền tài chính bằng phát hành trái phiếu; nhà đầu tư cần cảnh giác khi doanh nghiệp BĐS có dòng tiền hoạt động kinh doanh âm kéo dài nhưng dòng tiền tài chính dương lớn - dấu hiệu sống nhờ nợ thay vì kinh doanh thực
    • VN: cổ tức nhận được chỉ được ghi CFI; quốc tế (IFRS) cho chọn CFI hoặc CFO
    • VN: cổ tức trả cho cổ đông chỉ được ghi CFF; quốc tế cho chọn CFF hoặc CFO
    • Lãi vay trả: CFO (không phải CFF) - lỗi hay gặp khi đọc
    • Trong đại đa số trường hợp CFI sẽ âm (doanh nghiệp đang đầu tư mở rộng); CFI dương = cảnh báo vì chỉ xảy ra khi bán tài sản - mất công suất sinh lợi
    • Case VSP (vận tải biển): chuyển tàu từ tài sản dài hạn sang ngắn hạn rồi bán, ghi vào doanh thu - cổ phiếu tăng chục lần rồi giảm, bị hủy niêm yết
  • Báo cáo lưu chuyển tiền tệ
  • BTN - Cấu trúc BCTC và Nguyên tắc fake
  • BTN - Công ty BĐS - Phát hành trái phiếu
    1. Báo cáo lưu chuyển tiền tệ
  • DONG TIEN EVERGRANDE _8aN2ZBhmoY

Backlinks