Chu kỳ tăng lãi suất Fed

9 min read

Key takeaway

Khi lạm phát dai dẳng trên mục tiêu 2% và thị trường lao động thắt chặt, Fed tiếp tục chu kỳ tăng lãi suất dù đã tăng nhiều lần, đến khi có tín hiệu rõ ràng lạm phát hạ nhiệt bền vững.

WHAT

Chu kỳ tăng lãi suất (rate hike cycle) là giai đoạn Fed liên tục nâng lãi suất quỹ liên bang nhằm hạ nhiệt lạm phát. Fed điều chỉnh lãi suất qua các cuộc họp FOMC định kỳ (8 lần/năm), căn cứ vào chỉ số lạm phát, việc làm và kỳ vọng thị trường.

WHY/HOW

Fed có ‘mandate kép’: ổn định giá (lạm phát mục tiêu 2%) và tối đa hóa việc làm. Khi lạm phát cao, tăng lãi suất làm tăng chi phí vay, giảm tiêu dùng-đầu tư, hạ cầu và áp lực giá. Tuy nhiên, rủi ro thắt chặt quá mức có thể gây suy thoái, nên Fed thường forward guidance để thị trường chuẩn bị. Các cú sốc ngân hàng (như SVB tháng 3/2023) làm phức tạp tính toán vì siết tín dụng thay một phần vai trò tăng lãi suất.

Notes

  • 2023-07

    • Chủ tịch Fed (29/6/2023): hầu hết quan chức dự kiến tăng thêm ít nhất 2 lần trong 2023 vì lạm phát vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% và thị trường lao động thắt chặt
    • Sự cố ngân hàng từ tháng 3/2023 có thể siết điều kiện tín dụng, thay thế một phần tác dụng tăng lãi suất
    • Cuộc họp FOMC tiếp theo dự kiến 25-26/7/2023

  • 2023-05

    • FOMC tháng 5/2023: tất cả 11 thành viên bỏ phiếu ủng hộ tăng thêm 25 bps lên vùng 5-5,25% - đây là lần tăng thứ 10 liên tiếp
    • Lạm phát Mỹ vượt mục tiêu 2% trong thời gian dài, thị trường lao động thắt chặt là lý do tiếp tục tăng
    • Thành viên bất đồng về bước tiếp theo: một số kỳ vọng tạm dừng 14/6, một số cho rằng sẽ tăng tiếp

  • 2023-04

    • 28/4/2023: FedWatch xác suất tăng 25bps lên 5-5,25% ở mức 86% (tuần trước 72%, tháng trước 40%) - thị trường ngày càng chắc chắn Fed tăng lần này
    • Dot plot FOMC trước cho thấy 5-5,25% là mức cao nhất kỳ vọng - nếu đây là lần cuối thì lãi suất bắt đầu có xu hướng giảm
    • First Republic Bank stress tháng 4/2023 là tín hiệu cảnh báo chính sách đã thắt chặt quá mức, tăng xác suất Fed dừng sau lần này
    • GDP Mỹ Q1/2023 tăng trưởng 1,1% - tăng trưởng chậm lại theo đúng hướng chính sách thắt chặt

  • 2023-02

    • Fed tăng 25bps lên 4,5-4,75% tháng 2/2023 - bước nhỏ hơn sau các đợt 75bps và 50bps trước đó; lộ trình 2023 dự kiến tiếp tục 25bps, đỉnh quanh/trên 5%.
    • PCE lõi tháng 12/2022 của Mỹ là 4,4% - lãi suất 4,5-4,75% đã vượt lạm phát lõi lần đầu tiên; thị trường đặc biệt chú ý thông điệp của Powell hơn là con số tăng lãi suất vốn đã được vào giá.
    • Biên bản họp Fed 31/1-1/2/2023: nhất trí tiếp tục tăng lãi suất; lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2%, thị trường lao động thắt chặt
    • Đa số thành viên ủng hộ bước nhảy 0,25%/lần, chỉ thiểu số muốn 0,5%; nhưng số liệu kinh tế vững vàng sau đó gây lo ngại Fed có thể tăng lớn hơn và duy trì cao lâu hơn
    • Tháng 2/2023: xác suất Fed tăng 50bps tại họp tháng 3 tăng từ 1,3% (một tháng trước) lên 15,1% (một tuần trước) rồi 24% (ngày 24/2) - phản ứng theo dữ liệu lạm phát bắt đầu tăng trở lại
    • Thị trường dự báo đỉnh lãi suất Fed năm 2023 ở mức 5,25-5,5% (vượt mức dự báo đầu năm 5-5,25%)
    • Thị trường lao động Mỹ vẫn tốt (tỷ lệ thất nghiệp giảm từ đầu 2022) - Fed còn dư địa tiếp tục tăng

  • 2022-12

    • Năm 2022: Fed, ECB và NHNN Việt Nam đồng loạt tăng lãi suất mạnh để ứng phó lạm phát - lần đầu tiên sau nhiều năm nới lỏng, gây cú sốc toàn diện cho thị trường tài chính toàn cầu và Việt Nam
    • NHNN Việt Nam tăng lãi suất điều hành từ 4% lên 5% (tháng 9/2022) và 6% (tháng 11/2022) - tốc độ tăng nhanh nhất trong nhiều năm
    • Fed tăng 50bp lên 4,25-4,5% tại FOMC 13-14/12/2022 - mức cao nhất từ 2007
    • Đỉnh lãi suất dự báo 5,1% (biên 5-5,25%); chưa hạ trước 2024
    • Lộ trình hạ: 2024 xuống ~4%, 2025 xuống 3,1%, dài hạn 2,5%
    • Tháng 12/2022: Powell phát biểu tại Brookings Institute - lần đầu gợi ý giảm tốc tăng lãi suất; thị trường định giá xác suất tăng 50bps tháng 12 lên ~80% (thay vì 75bps trước đó)
    • DXY từ đỉnh 114 về 104,13 (thấp nhất 16 tuần) sau tín hiệu Powell
    • Goldman Sachs dự báo Fed còn tăng thêm 125bps trong 2023, sau đó bắt đầu cắt cuối 2023
    • Dow Jones +2,18%, S&P +3,09%, Nasdaq +4,41% ngay phiên 30/11/2022

  • 2022-11

    • Biên bản FOMC tháng 11/2022: Fed thống nhất sớm giảm nhịp từ 75bps xuống 50bps tại họp tháng 12; lãi suất đỉnh dự kiến vượt 5% (tháng 9 ước ~4,6%)
    • Fed tăng lãi suất 0.75 điểm phần trăm (lần thứ 4 liên tiếp trong 2022); lạm phát Mỹ cao nhất 40 năm
    • Dow Jones sụt hơn 500 điểm sau phát biểu cứng rắn của Powell về lạm phát, dù trước đó tăng sau quyết định tăng lãi suất - phát biểu cứng rắn mạnh hơn quyết định đã được vào giá

  • 2022-10

    • Fed dự kiến tăng lãi suất 75 điểm cơ bản tại cuộc họp tháng 11/2022 (lần thứ 4 liên tiếp mức 75 điểm)
    • Thị trường kỳ vọng giảm tốc xuống 50 điểm vào tháng 12/2022 - một số thành viên FOMC muốn giảm tốc trước khi sang 2023
    • ECB đồng pha: nâng 75 điểm lên 1,5% ngày 27/10/2022, lần thứ 3 liên tiếp tăng lãi suất
    • Sau báo cáo CPI tháng 9 vượt dự báo, thị trường kỳ vọng Fed tăng 75 điểm tháng 11 và 75 điểm tháng 12/2022; fed funds rate sẽ đạt 4,25-4,5% cuối năm (từ 0-0,25% đầu năm)

  • 2022-09

    • Reuters khảo sát 72 nhà kinh tế: 44/72 (61%) dự báo Fed tăng 75 điểm cơ bản tuần 21/9/2022; 28/72 (39%) dự báo tăng 50 điểm
    • Nếu thực hiện, lãi suất đạt 3-3,25% - cao nhất từ năm 2008, trước đỉnh khủng hoảng tài chính toàn cầu

  • 2022-06

    • Fed tăng 0,75% ngày 16/6/2022 lên vùng 1,5-1,75% - mức tăng lớn nhất kể từ năm 1994; ngụ ý còn tăng thêm 175 bps trong phần còn lại của năm 2022
    • Bối cảnh: lạm phát Mỹ cao nhất 40 năm; Fed hạ dự báo GDP 2022 từ 2,8% xuống 1,7%, nâng dự báo CPI lên 5,2%

  • 2022-05

    • 3-4/5/2022: Fed tăng 0,5% - mức cao nhất trong 20 năm; thị trường kỳ vọng 0,75% nhưng Fed loại trừ phương án này
    • Phản ứng thị trường: Dow Jones +932 điểm ngày 4/5 (mừng Fed không tăng 0,75%), rồi -1.063 điểm ngày 5/5 (nhận ra thách thức còn lớn)
    • Nasdaq giảm ~5% trong phiên 5/5/2022 - cổ phiếu công nghệ nhạy cảm nhất với lãi suất cao
    • VN-Index giảm ~15 điểm sáng 6/5/2022 theo tác động dây chuyền từ Mỹ
    • Lãi suất quỹ liên bang sau quyết định: vùng 0,75-1%; GDP Mỹ Q1/2022 giảm nhưng tiêu dùng hộ gia đình và đầu tư cố định doanh nghiệp vẫn tích cực

  • 2022-03

    • Tháng 3/2022: FOMC tăng lần đầu 0,25% lên 0,25-0,5%; dự kiến 6 lần tăng trong năm, cuối năm ~1,9%, 2023 là 2,8%
    • Dot plot dịch chuyển mạnh: GDP 2022 hạ từ 3,8-4,7% xuống 2,0-3,1% do địa chính trị (xung đột Nga-Ukraine)
    • Lạm phát kỳ vọng 2022 tăng từ 2,3-2,4% lên 4,1-4,4%; có thành viên dự báo đến 5,5-5,7%
    • Fed tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm lên 0,25-0,5% ngày 16/3/2022 - lần đầu từ tháng 12/2018; dự kiến còn 6 lần tăng trong năm đưa lãi suất về ~1,75-2% cuối 2022, ~2,8% cuối 2023
    • Fed hạ dự báo GDP Mỹ 2022 xuống 2,8% (từ 4%); dự báo lạm phát PCE giữ 4,1% năm 2022, thất nghiệp 3,3%
    • S&P 500 tăng nhưng thu hẹp còn +0,5% sau họp; lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 2 năm tăng lên 2,2012% - cao nhất từ tháng 5/2019

Backlinks