Các dạng phục hồi kinh tế

5 min read

Key takeaway

Các dạng phục hồi V/U/W/L/K mô tả hình thái quỹ đạo GDP sau cú sốc, mỗi dạng có hàm ý khác nhau về tốc độ, độ bền và phân phối lợi ích phục hồi - nhận diện đúng dạng giúp đặt kỳ vọng thực tế hơn và định vị danh mục phù hợp.

WHAT

Phục hồi kinh tế được phân loại theo hình dạng đường cong GDP sau đáy khủng hoảng: V (sụt nhanh - phục hồi nhanh thẳng đứng về mức cũ); U (có giai đoạn đáy kéo dài trước khi tăng trở lại); L (sụt sâu rồi đi ngang ở mức thấp trong nhiều năm, không phục hồi về đỉnh cũ); W (phục hồi giả - sụt lần hai - phục hồi thật); K (phân hóa - một nhóm kinh tế hay nhóm người lên, nhóm khác tiếp tục xuống); Nike swoosh (phục hồi chậm dần sau đáy). Quan trọng cần phân biệt: thị trường tài sản (chứng khoán) và nền kinh tế thực có thể phục hồi theo hai dạng hoàn toàn khác nhau trong cùng một chu kỳ.

WHY/HOW

Hình dạng phục hồi phụ thuộc vào bản chất cú sốc (cầu hay cung hay kép), phản ứng chính sách (tài khóa, tiền tệ), cấu trúc nền kinh tế và mức độ tổn hại cơ cấu (mất việc làm vĩnh viễn, phá sản doanh nghiệp, nợ xấu không được xử lý). Cụ thể: phục hồi V xảy ra khi cú sốc là tạm thời và tâm lý cùng thu nhập hồi phục nhanh; U xảy ra khi cú sốc làm tổn thương thu nhập và hành vi tiêu dùng kéo dài (người dân e ngại chi tiêu, ưu tiên tiết kiệm); L xảy ra khi hệ thống tài chính hoặc cấu trúc kinh tế bị tổn thương sâu (zombie banks, nợ xấu không xử lý, thiếu đơn hàng cấu trúc). Khi theo dõi chỉ báo PMI để nhận diện dạng phục hồi cần lưu ý: khi điều xấu nhất đã qua, PMI không còn giảm thêm, KHÔNG đồng nghĩa với phục hồi tích cực ngay - PMI tăng từ 45 lên 46 vẫn dưới 50 nghĩa là nền kinh tế vẫn đang suy giảm, chỉ là tốc độ chậm lại; phục hồi thực sự chỉ xảy ra khi PMI vượt 50 và duy trì. Nhà đầu tư dùng nhận diện dạng phục hồi để dự phóng chu kỳ và điều chỉnh kỳ vọng lợi nhuận.

Notes

  • 2023-07

    • PMI Việt Nam H1/2023 gợi ý nguy cơ phục hồi hình L hoặc U - đi ngang ở đáy thấp
    • PMI tháng 6 tăng từ 45,3 lên 46,2: tốc độ suy giảm chậm lại nhưng chưa phục hồi
    • Điều xấu nhất qua không có nghĩa tươi sáng ngay - cần PMI > 50 duy trì mới là phục hồi thật

  • 2021-12

    • Tiến sĩ Cấn Văn Lực (chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, đại diện nhóm nghiên cứu Ủy ban Kinh tế Quốc hội) nhận định kinh tế Việt Nam đang phục hồi theo hình chữ U chứ không phải chữ V
    • Việt Nam đã dùng tổng quy mô chính sách tài khóa - tiền tệ hỗ trợ khoảng 4% GDP, thấp hơn nhiều nước khác
    • Gói phục hồi kinh tế đang được nghiên cứu có thể lên tới 666 nghìn tỷ đồng
    • Dự báo GDP Việt Nam 2022 tăng 4-4,5%, lạm phát 3,4-3,7% (từ mức lạm phát 2% năm 2021)
    • Rủi ro: nguồn cung vắc xin chưa chắc chắn, chi phí sinh hoạt - sản xuất - kinh doanh tăng, biến chủng Omicron tác động tiêu cực tới kinh tế toàn cầu và Việt Nam

  • 2020-09

    • Trong đại dịch COVID-19, nhiều nhà kinh tế Mỹ tranh luận giữa V-shaped (Trump) và K-shaped (Đảng Dân chủ); thực tế chứng khoán Mỹ phục hồi V trong khi kinh tế thực K

  • 2020-03

    • Phân tích COVID-2020: tác giả loại trừ khả năng phục hồi chữ V vì cú sốc kép cả cung lẫn cầu, thu nhập người dân giảm, e ngại du lịch/chi tiêu hậu dịch; đánh giá chữ U là kịch bản tích cực nhất
    • Dẫn chứng 2008: VN-Index phục hồi gần hình V (từ đáy 230 điểm tháng 2/2009 lên 500+ chỉ trong 4 tháng) nhưng đó là thị trường chứng khoán, không phải nền kinh tế thực

Backlinks