Khủng hoảng năng lượng toàn cầu

3 min read

Key takeaway

Cú sốc năng lượng là nguyên nhân cốt lõi đằng sau đợt lạm phát toàn cầu cao nhất nhiều thập kỷ, buộc các ngân hàng trung ương phải thắt chặt mạnh và kéo dài. Khủng hoảng 2022 đặc biệt nghiêm trọng vì ba cú sốc cộng hưởng cùng lúc: chuỗi cung ứng chưa hồi phục hậu COVID, cam kết cắt giảm đầu tư nhiên liệu hóa thạch, và xung đột địa chính trị Nga - Ukraine.

WHAT

Khủng hoảng năng lượng toàn cầu là giai đoạn nguồn cung điện, khí đốt, than đá và xăng dầu không đáp ứng đủ nhu cầu, dẫn đến giá năng lượng tăng vọt và nguy cơ mất điện diện rộng ở nhiều khu vực. Mức độ nghiêm trọng của đợt 2022 được so sánh với cuộc khủng hoảng dầu mỏ thập niên 1970 và được OECD đánh giá là khủng hoảng năng lượng lớn nhất kể từ thập niên đó.

WHY/HOW

Ba yếu tố cộng hưởng trong khủng hoảng 2022: (1) Đình trệ chuỗi cung ứng năng lượng do lockdown COVID làm đầu tư bị trì hoãn, không kịp theo đà hồi phục kinh tế; (2) Nhiều nước cắt giảm đầu tư nhiên liệu hóa thạch để đạt mục tiêu carbon-neutral trong khi năng lượng tái tạo chưa thể bù đắp kịp; (3) Xung đột Nga - Ukraine làm nguồn cung khí đốt và dầu thô từ Nga - nhà xuất khẩu khí đốt hàng đầu và dầu thô thứ hai thế giới - bị gián đoạt nghiêm trọng tới châu Âu. Năng lượng là đầu vào của hầu hết mọi ngành kinh tế: khi giá tăng, chi phí sản xuất tăng theo chuỗi, đẩy lạm phát dai dẳng buộc ngân hàng trung ương các nước phát triển phải tăng lãi suất mạnh và kéo dài, từ đó làm chậm tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Notes

  • 2022-11

    • OECD: kinh tế thế giới đang quay cuồng trong khủng hoảng năng lượng lớn nhất kể từ thập niên 70; lạm phát G20 vượt 8% trong quý 4/2022; tăng trưởng toàn cầu tiếp tục sụt giảm

  • 2022-10

    • EU đạt thỏa thuận mua chung khí đốt trước mùa hè 2023 (12/10/2022); tăng cường đoàn kết và tiết kiệm năng lượng; nhất trí ngăn giá khí đốt tác động lên giá điện

  • 2022-05

    • Đức: điện tiêu dùng tăng 40%, người dân tích trữ củi; chính phủ kích hoạt kế hoạch khẩn cấp khí đốt
    • Nguy cơ mất điện mùa hè 2022 tại Nam Á và Đông Nam Á do nhu cầu điều hòa tăng đột biến
    • Nga là nhà xuất khẩu khí đốt hàng đầu thế giới và xuất khẩu dầu thô thứ hai thế giới

Backlinks