Key takeaway

Mất giá đồng tiền có thể là chủ động (chính sách) hoặc thụ động (thị trường), mang lại lợi thế xuất khẩu ngắn hạn nhưng kéo theo lạm phát nhập khẩu.

WHAT

Mất giá đồng tiền xảy ra khi sức mua của một đồng tiền so với ngoại tệ giảm xuống - tức là phải bỏ ra nhiều nội tệ hơn để mua cùng một lượng ngoại tệ. Phân biệt: devaluation (phá giá chủ động bởi NHTW) vs depreciation (mất giá thụ động theo thị trường).

WHY/HOW

Nước có đồng tiền mất giá được lợi thế cạnh tranh xuất khẩu (hàng rẻ hơn với người mua nước ngoài), thu hút FDI (chi phí đầu tư rẻ hơn). Tuy nhiên nhập khẩu nguyên liệu, máy móc đắt hơn lạm phát chi phí đẩy tăng. Nhật Bản chủ động duy trì yên yếu nhiều năm qua chính sách Abenomics để kích thích tăng trưởng GDP.

Notes

  • 2023-04

    • Nhật Bản: yên mất giá từ mức ~110 JPY/USD (ngưỡng ổn định lịch sử) lên 150 JPY/USD (2022) do BoJ duy trì nới lỏng khi phần còn lại thế giới tăng lãi suất
    • Mục tiêu: kích thích xuất khẩu và đạt lạm phát mục tiêu 2% (Nhật bị giảm phát nhiều năm)
    • Yên đảo chiều từ 150 về ~124 khi BoJ chuyển sang thắt chặt
  • 2022-09

    • Tranh luận tháng 9/2022: để tỷ giá tăng thêm 1-2% (từ 24.000 lên ~24.500 VND/USD) hay tăng lãi suất để bảo vệ VND?
    • Xuất khẩu Việt Nam giảm trong 2022 dù GDP Q3 tăng 13% YoY; một số ý kiến đề xuất phá giá để kích thích xuất khẩu
    • Với cơ chế tỷ giá Trung tâm từ 2016, ‘phá giá đột ngột’ gần như không còn phù hợp - thay bằng điều chỉnh biên độ linh hoạt