Tổng cầu

3 min read

Key takeaway

Tổng cầu (AD) là tổng lượng hàng hóa/dịch vụ mà nền kinh tế sẵn sàng mua ở mỗi mức giá. Khi AD suy yếu, cả giá lẫn sản lượng (GDP) đều giảm - là gốc rễ của giảm phát và suy thoái.

WHAT

Tổng cầu (Aggregate Demand) = C (tiêu dùng hộ gia đình) + I (đầu tư doanh nghiệp) + G (chi tiêu chính phủ) + NX (xuất khẩu ròng). Trong mô hình AS-AD, giao điểm tổng cung và tổng cầu xác định mức giá chung và GDP của nền kinh tế.

WHY/HOW

Khi một cú sốc làm AD giảm (ví dụ: sau COVID người dân tăng tiết kiệm, bất động sản đóng băng, xuất khẩu giảm), đường AD dịch trái - vừa làm GDP giảm vừa kéo mức giá xuống. Đây là cơ chế giải thích tại sao giảm phát và suy thoái thường đi kèm nhau. Phân tích cấu phần giúp định hướng chính sách: C yếu - kích cầu tiêu dùng (giảm lãi suất, hỗ trợ thu nhập); I yếu - giảm chi phí vốn; G yếu - đẩy nhanh giải ngân đầu tư công; (X-M) yếu - nâng năng lực xuất khẩu hoặc quản lý tỷ giá. FDI vừa đóng góp vào I vừa là động lực của (X-M).

Cấu phần C (tiêu dùng) chịu ảnh hưởng trực tiếp từ thu nhập và tâm lý chi tiêu của dân cư: trong giai đoạn dịch bệnh/khủng hoảng, thu nhập giảm khiến người dân cắt giảm chi tiêu, đặc biệt với hàng tiêu dùng không thiết yếu, tác động trực tiếp đến doanh thu của doanh nghiệp bán lẻ và sản xuất hàng tiêu dùng.

Notes

  • 2023-06

    • TQ 2023: bốn nhân tố cùng kéo AD xuống - tiết kiệm tăng hậu COVID, BĐS đóng băng, xuất khẩu giảm, dòng vốn rút khỏi các nước đang phát triển
    • Việt Nam cùng kỳ: tổng cầu yếu tương tự, hạ lãi suất điều hành để kích cầu

  • 2023-05

    • 5 tháng đầu 2023: đầu tư công giải ngân chỉ ~18% kế hoạch năm (G rất yếu); bán lẻ hàng hóa tăng 10,7%, du lịch lữ hành tăng 12,6% (C dần hồi phục nhưng chưa mạnh)
    • Doanh nghiệp thiếu đơn hàng nên không tăng đầu tư (I yếu); xuất nhập khẩu giảm 2 chiều do cầu thế giới sụt giảm (X-M giảm về giá trị tuyệt đối)
    • Nền kinh tế Việt Nam chịu cú sốc cầu tiêu cực - đường AD dịch trái, GDP và lạm phát đều giảm đồng thời
    • Giải ngân đầu tư công chỉ 14,66% sau 4 tháng đầu năm - G kéo toàn bộ AD xuống; cần kết hợp tiền tệ + tài khóa (đẩy đầu tư công, giảm VAT) mới đủ sức kéo AD lên trở lại

  • 2020-10

    • TCKD (21/10/2020) nhận định: do Covid làm thu nhập dân cư sụt giảm, tổng cầu tiêu dùng yếu nên không kỳ vọng KQKD đột biến ở nhóm bán lẻ/hàng tiêu dùng (ví dụ Thế Giới Di Động) trong Q3/2020

Backlinks