Tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp

5 min read

Key takeaway

Tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp là nền tảng và động lực dài hạn mạnh nhất của thị trường chứng khoán, nhưng ngắn hạn thị trường bị chi phối bởi tâm lý, dòng tiền và các yếu tố kỹ thuật - dẫn đến nghịch lý “vĩ mô tốt mà thị trường giảm”; lãi suất tăng chỉ kéo cổ phiếu xuống trong khoảng 10-15% trường hợp khi nó thực sự bóp nghẹt lợi nhuận.

WHAT

Tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp (earnings growth) là phần trăm thay đổi lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp so với kỳ so sánh (QoQ hoặc YoY). Ở thị trường Việt Nam, kết quả kinh doanh toàn thị trường niêm yết là chỉ báo sức khỏe quan trọng: nhóm tài chính (ngân hàng dẫn đầu) và nhóm phi tài chính (phục hồi từ 2023) phân hóa rõ nét, với ngân hàng chiếm khoảng 40% vốn hóa và hơn 50% lợi nhuận niêm yết. Giá cổ phiếu dài hạn theo lợi nhuận thực của doanh nghiệp; khi lợi nhuận tăng ổn định qua các chu kỳ, giá có xu hướng đi lên bất chấp biến động lãi suất. Trong chu kỳ kinh tế bình thường, giai đoạn phục hồi và tăng trưởng chiếm 85-90% thời gian.

WHY/HOW

Ngắn hạn, thị trường có thể phản ứng ngược với fundamental vì: margin call, carry trade unwinding, bán tháo theo tâm lý đám đông khi có tin xấu địa chính trị hoặc dữ liệu kinh tế nước ngoài bất lợi. Dài hạn, áp lực ngắn hạn qua đi thì fundamental doanh nghiệp mới phản ánh vào giá; bán tháo ngắn hạn khi lợi nhuận thực vẫn tốt là cơ hội cho nhà đầu tư dài hạn có dự phòng tiền mặt mua thêm ở vùng thấp. Điểm bẫy thường gặp: định giá bằng P/E trailing khi lợi nhuận đang sụp đổ tạo ra ảo giác giá rẻ (giá rẻ lịch sử nhưng P/E thực tế rất cao vì lợi nhuận phân kỳ). Bài học chiến lược: tập trung vào doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận bền vững 3-5 năm, lợi thế cạnh tranh rõ ràng và chiến lược kinh doanh dài hạn; không nên thoát toàn bộ danh mục khi thị trường bán tháo nếu fundamental doanh nghiệp vẫn tốt.

Notes

  • 2024-08

    • Q2/2024 đặc biệt: nhóm tài chính tăng cả YoY và QoQ - bất thường so với đặc thù thường giảm từ Q1 sang Q2
    • Ngân hàng chiếm đa số lợi nhuận nhóm tài chính; chứng khoán và bảo hiểm đã chậm lại
    • “Cao điểm báo cáo lợi nhuận tốt tạo kỳ vọng cao cho Q3 Q4 - sức ép không nhỏ nếu Q3 không bằng”
    • Lợi nhuận phi tài chính bắt đầu phục hồi từ Q3/2023, gần về mức đỉnh Q1/2022

  • 2023-12

    • Toàn thị trường Q3/2023: lợi nhuận giảm nhẹ so với cùng kỳ; chỉ dịch vụ tài chính và bảo hiểm tăng trưởng mạnh.
    • Ngân hàng Q3/2023: giảm -1,4% do nợ xấu tăng và trích lập dự phòng.
    • Ba rủi ro lợi nhuận cuối 2023 sang 2024: (1) nợ xấu ngân hàng; (2) trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn; (3) GDP tổng thể khó khăn ảnh hưởng ngành sản xuất.
    • Chiến lược 2024: “focus on earnings” - tìm ngành và cổ phiếu có lợi nhuận thực sự, thị trường sẽ phân hóa mạnh giữa ngành tốt và ngành xấu.

  • 2023-11

    • MWG: lợi nhuận sau thuế từ ~1.000 tỷ/quý (2021) xuống Q1/2023: 21 tỷ, Q2: 17 tỷ, Q3: 38 tỷ - giảm 97,8% trong 9 tháng 2023
    • P/E MWG theo trailing 4 quý: 77,75 lần (bình thường 15-20 lần) - bẫy “giá rẻ lịch sử” khi lợi nhuận thực tế sụp đổ
    • EPS MWG trailing: ~475 đồng/cổ phiếu; tốc độ tăng trưởng 2012-2021 thường 25-30%/năm - lần đầu suy giảm mạnh đến vậy

  • 2023-02

    • Động lực thị trường 2/2023 không đến từ lãi suất hay tỷ giá (đã ổn định) mà từ phân hóa kết quả kinh doanh từng doanh nghiệp niêm yết
    • Doanh nghiệp nào công bố kết quả kinh doanh ấn tượng trong 2023 sẽ là cổ phiếu dẫn dắt - đây là động lực chính thời điểm này
    • Ngành bán lẻ (FiCredit) lợi nhuận 2022 ảm đạm - trước đó đóng góp 50% lợi nhuận ngân hàng mẹ VPBank

  • 2021-06

    • Thị trường VN 2021: dự báo tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường 23%, riêng ngân hàng 34% - nền tảng định giá hấp dẫn
    • Thống kê lịch sử: 80% các giai đoạn lãi suất tăng thì cổ phiếu vẫn tăng; chỉ 10-15% giai đoạn là lãi suất tăng kéo cổ phiếu giảm (khi lạm phát quá cao)
    • Doanh nghiệp Việt Nam đầu ngành đã có tầm nhìn 3-5 năm rõ ràng hơn giai đoạn 10 năm trước - giúp nhà đầu tư dự phóng tốt hơn

Backlinks