Chỉ số DXY

11 min read

Key takeaway

DXY đo sức mạnh của đồng USD so với rổ 6 đồng tiền lớn; khi DXY tăng mạnh, tỷ giá các nước mới nổi (kể cả VND) chịu áp lực, NHNN khó nới lỏng tiền tệ và VN-Index thường chịu áp lực từ dòng vốn ngoại rút ra. DXY tăng không chỉ do USD mạnh tuyệt đối mà còn do các NHTW khác hạ lãi suất nhanh hơn Fed, tạo ra sức hút tương đối.

WHAT

DXY (Dollar Index, viết tắt là DX) là chỉ số đo giá trị của đồng USD so với rổ 6 đồng tiền lớn của các đối tác thương mại chính của Mỹ: Euro (EUR) trọng số 57,6%, Yên Nhật (JPY) 13,6%, Bảng Anh (GBP) 11,9%, Đô la Canada (CAD) 9,1%, Krona Thụy Điển (SEK) 4,2%, và Franc Thụy Sĩ (CHF) 3,6%. DXY tăng nghĩa là USD mạnh lên so với các đồng tiền này; theo hiệu ứng lan truyền, đồng tiền các thị trường mới nổi và cận biên (VND, THB, IDR…) cũng chịu áp lực mất giá theo dù không nằm trong rổ tính DXY.

WHY/HOW

DXY là chỉ báo quan trọng qua nhiều kênh tác động. (1) Phản ánh sức mạnh tương đối của USD theo nguyên lý ngang giá lãi suất (interest rate parity - IRP): khi các NHTW khác hạ lãi suất nhanh hơn Fed, DXY tăng dù Fed cũng đang hạ lãi suất - đây là nghịch lý quan trọng; xu hướng DXY chỉ đảo chiều khi Fed dừng quá trình cắt giảm lãi suất, đây là điểm mốc quan trọng để định giá lại các loại tài sản. (2) Tác động đến tỷ giá VND: DXY mạnh khiến VND mất giá tương đối, NHNN phải bán dự trữ ngoại hối hoặc tăng lãi suất tín phiếu để bảo vệ tỷ giá, dẫn đến thanh khoản VND thắt chặt và lãi suất liên ngân hàng tăng. Tương quan DXY và tỷ giá USD/VND được đo ở mức rất cao. Tuy nhiên, tỷ giá không phản ứng đơn thuần theo DXY mà còn theo điều hành chủ động của NHNN. (3) Tác động đến giá hàng hóa: USD mạnh khiến giá dầu, vàng (định giá bằng USD) thường giảm; ngược lại USD yếu thì hàng hóa tăng - dù có ngoại lệ khi vàng tăng dù DXY mạnh do mua trú ẩn địa chính trị hoặc mua của các NHTW. (4) Dòng vốn quốc tế: USD mạnh khiến nhà đầu tư nước ngoài ưa giữ USD hơn, rút vốn từ thị trường mới nổi về Mỹ, tạo áp lực bán trên VN-Index. Các yếu tố đẩy DXY tăng: kinh tế Mỹ mạnh (NFP, GDP tốt), kỳ vọng Fed giảm ít hơn dự kiến, chính sách thương mại bảo hộ, và khi ECB/BOJ/BOC hạ lãi suất nhanh hơn Fed. Ngưỡng thực chiến theo dõi: DXY 100-102 tích cực cho tỷ giá VND; 104-106 tiêu cực, gây áp lực lớn; trên 107 là rủi ro cao toàn cầu với thị trường cận biên.

Notes

  • 2025-01

    • DXY lên 109 (cuối tuần 04-05/01/2025) - mức cao, áp lực tỷ giá VND mạnh.
    • Kỳ vọng Trump nhậm chức 20/1 tiếp tục thúc đẩy DXY tăng cao hơn.
    • Ngân hàng nhà nước Việt Nam phải bán kỳ hạn đô la để ổn định tỷ giá.
    • Chính sách thuế quan và ưu tiên “Make America Great Again” của Trump 2.0 được dự báo duy trì DXY ở ngưỡng cao trong năm 2025.
    • Dòng tiền tiếp tục có thể rút khỏi thị trường mới nổi/cận biên như Việt Nam sang thị trường Mỹ.

  • 2024-12

    • DXY vượt 108 điểm vào cuối tháng 12/2024 - mức cao nhất trong nhiều năm.
    • Trong năm 2024, DXY dao động phổ biến quanh 103-105; đợt tăng cuối năm gắn với kỳ vọng Fed giảm lãi suất chậm hơn.
    • Tất cả đồng tiền lớn trong rổ DXY đều mất giá 2024: EUR -6%, JPY -11,47%, GBP -1,49%, CAD -8,37%, SEK -10%+.
    • Ngày bầu cử Mỹ 5/11/2024: DXY khoảng 102; sau Trump thắng, DXY tăng vọt lên gần 108.
    • DXY tăng mạnh sau bầu cử Trump (5/11/2024), lên 107, sau đó hạ nhiệt xuống 106, đến 16/12 ở mức 104,84.
    • DXY chạm 107 khiến VN-Index xuống dưới 1200 điểm.
    • Sau phát biểu BRICS của Trump cuối tháng 11/2024, DXY bật tăng trở lại từ 106 lên gần 108; khi DXY tạm giảm (tuần 25-29/11), nhà đầu tư nước ngoài quay lại mua ròng trên HOSE.
    • Dự báo DXY vẫn neo cao trong nhiệm kỳ Trump do chính sách thuế quan và đe dọa với khối BRICS.

  • 2024-11

    • DXY chạm 107 ngày 14/11/2024 - mức rủi ro cao với thị trường cận biên và mới nổi; sau đó rút về hơn 106.
    • DXY 106 (tháng 11/2024): tỷ giá USD/VND chạm đỉnh mới, NHNN hút tín phiếu để bảo vệ tỷ giá.
    • Sau Trump đắc cử 11/2024: DXY tăng từ ~103 lên ~106; lãi suất overnight VN từ 0,12% (tháng 1/2024) lên 6-8%.
    • Nguyên nhân tăng: kỳ vọng kinh tế Mỹ tốt + Trump thắng cử + lợi suất trái phiếu Mỹ tăng.
    • DXY và giá vàng có tương quan âm mạnh, nhưng năm 2024 vàng tăng dù DXY mạnh - ngoại lệ do mua vàng trú ẩn từ xung đột địa chính trị và mua của các NHTW.
    • Theo dõi DXY song song với lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm (US10Y) để đánh giá kỳ vọng lạm phát và chính sách Fed.

  • 2024-10

    • DXY bật tăng cuối tháng 9 đầu tháng 10/2024 sau khi NFP tháng 9 đạt 254.000 (gần gấp đôi dự báo), thất nghiệp giảm, PMI dịch vụ tốt
    • Fed cắt 50bp tháng 9 nhưng Powell tuyên bố không vội hạ thêm - thị trường điều chỉnh kỳ vọng cắt lãi suất, đẩy DXY tăng
    • DXY tăng từ 101 (cuối tháng 9) lên 104.8-105 vào tuần 3 tháng 10/2024
    • ECB đã hạ lãi suất 3 lần tổng cộng 110bp trong 2024 vs Fed mới hạ 50bp - tốc độ ECB gần gấp đôi
    • Tương quan DXY và tỷ giá USD/VND đo được ở mức 0.93 (rất cao)
    • Vùng DXY 100-102: tích cực cho tỷ giá VND; vùng 104-106: tiêu cực, gây áp lực lớn
    • DXY tăng từ ~100 (tháng 9/2024 khi Fed hạ lãi suất 50 bps) lên trên 104 vào cuối tháng 10/2024
    • Ngưỡng 105 được đánh giá là rất căng thẳng với tỷ giá VND
    • Kỳ vọng Trump thắng bầu cử (5/11/2024) và kinh tế Mỹ vẫn mạnh là 2 động lực chính đẩy DXY lên

  • 2023-11

    • DXY đạt đỉnh 112,5 vào cuối 2022 khi Fed tăng lãi suất liên tục; đến 11/2023 giảm từ ~107 về ~103, dưới mốc 104
    • DXY giảm hỗ trợ tỷ giá USD/VND hạ nhiệt, tạo điều kiện NHNN duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng
    • Thị trường kỳ vọng Fed không tăng lãi suất thêm, có thể neo ở mức cao đến hết Q2/2024

  • 2023-10

    • DXY duy trì trên 106 trong tháng 10/2023; đây là mức cao tạo áp lực liên tục lên tỷ giá VND
    • DXY cao + lợi suất TP Mỹ cao hình thành ‘bão kép’ với các thị trường mới nổi: vốn rút đi + tỷ giá tăng + lãi suất nội địa bị kéo lên
    • Ngưỡng quan trọng 09/10/2023 (xung đột Israel-Hamas): DXY duy trì 106,5; trên 107 = rủi ro cao toàn cầu; quanh 106 = tạm chấp nhận; dưới 106 = tốt, giảm sức ép tỷ giá VND
    • Cơ chế khi xung đột Trung Đông: lo ngại lạm phát dai dẳng → kỳ vọng Fed giữ lãi suất cao → DXY được hỗ trợ ở mức cao
    • Lịch sử DXY: ban đầu tính từ 11 đồng tiền; năm 1999 Euro ra đời gộp 6 đồng vào, tổng thành 6 đồng với EUR chiếm 57,6%; đỉnh 163,83 năm 1983, đáy 2008 khi Fed bơm QE; tháng 10/2023 ở mức 107
    • Cách theo dõi thực chiến: khi DXY tăng → mua USD bán các đồng tiền khác (forex logic); quỹ lớn thường phân bổ theo xu hướng DXY

  • 2023-05

    • DXY tăng mạnh theo chu kỳ Fed tăng lãi suất 10 lần liên tiếp; thời điểm 5/2023 lãi suất Fed ~5%, gửi tiết kiệm Mỹ 3-4%
    • Khi Fed gần đạt đỉnh lãi suất, DXY bắt đầu giảm - sức ép tỷ giá VND/USD giảm bớt
    • Mối quan hệ chính: DXY tăng → vàng giảm, cổ phiếu Mỹ giảm; DXY giảm → vàng tăng, cổ phiếu tăng

  • 2023-01

    • DXY ngày 27/1/2023 ở mức 101,85 điểm, giảm hơn 11,5% so với đỉnh 115 điểm ngày 28/9/2022 - phản ánh kỳ vọng Fed sắp dừng tăng lãi suất
    • DXY đỉnh chu kỳ thắt chặt thường trùng với đỉnh lãi suất Fed; khi Fed gần đỉnh, DXY bắt đầu suy yếu trước

  • 2022-07

    • Sức mạnh USD/DXY tăng mạnh sau CPI 9,1% - kỳ vọng Fed tiếp tục thắt chặt mạnh
    • Giá vàng thế giới giảm mạnh do USD mạnh; vàng trong nước chênh lệch 17,7 triệu đồng/lượng so với thế giới

  • 2021-01

    • DXY kết thúc năm 2020 giảm ~6,8% dù khởi đầu năm tăng mạnh do khủng hoảng COVID (flight to safety)
    • Fed bơm ~4,5 nghìn tỷ USD trong 2020, QE 120 tỷ/tháng + lãi suất về 0 là nguyên nhân chính DXY suy yếu
    • Consensus 30+ ngân hàng dự báo DXY median ~88,4 cuối 2021, tiếp tục giảm thêm ~2% từ đầu năm
    • Lãi suất thực Mỹ âm sâu quanh -1% (lợi suất thực 10Y) là yếu tố cấu trúc khiến DXY suy yếu

  • 2020-12

    • Đồng USD đã giảm giá rất mạnh từ đầu năm 2020 do Fed nới lỏng tiền tệ mạnh mẽ hơn các NHTW lớn khác (ECB, BOJ)
    • Dự báo USD tiếp tục suy yếu trong 3-6 tháng tới nhờ: (1) dòng tiền quay lại thị trường mới nổi do tâm lý ưa rủi ro cải thiện nhờ vắc-xin, (2) Fed duy trì lãi suất thấp hơn các NHTW khác, (3) kỳ vọng mở rộng chính sách tài khóa dưới thời Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen
    • Nguyên lý ngang giá lãi suất (interest rate parity): khi Fed tiếp tục giảm lãi suất, USD tiếp tục suy yếu; USD chỉ đảo chiều khi Fed dừng cắt giảm lãi suất

  • Tháng 2/2025: DXY tăng sau khi Trump tuyên bố thuế nhôm-thép 25% toàn cầu; CPI Mỹ tháng 1/2025 dự báo +0,3% mom / 3,1% yoy (cơ bản) - lo ngại lạm phát giữ DXY cao; tỷ giá USD/VND tăng lên 25.375.

  • Tháng 3/2025: DXY giảm từ 108 về ~103 khi thị trường lo ngại suy thoái Mỹ, nhưng tỷ giá trung tâm NHNN vẫn tăng lên ~25.800 vì NHNN ưu tiên lãi suất thấp hơn bảo vệ tỷ giá tuyệt đối - minh họa tỷ giá không phản ứng đơn thuần theo DXY mà theo điều hành chủ động.

Backlinks