Lợi suất trái phiếu chính phủ 10 năm

9 min read

Key takeaway

Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm là lãi suất phi rủi ro tham chiếu của nền kinh tế; nó vừa là chỉ báo tương lai về kỳ vọng lãi suất - lạm phát, vừa là chuẩn để định giá mọi tài sản rủi ro.

WHAT

Lợi suất trái phiếu chính phủ 10 năm là mức sinh lời mà nhà đầu tư yêu cầu khi cho chính phủ vay trong 10 năm. Vì gần như không có rủi ro vỡ nợ, nó được coi là lãi suất phi rủi ro dài hạn của một quốc gia và là điểm neo để chiết khấu dòng tiền của cổ phiếu, bất động sản và các tài sản khác. Đây là chỉ báo mang tính tương lai (forward-looking), phản ánh kỳ vọng thị trường về tăng trưởng, lạm phát và chính sách tiền tệ.

WHY/HOW

Lợi suất 10 năm tăng kéo theo chi phí vốn của toàn nền kinh tế tăng và hệ số chiết khấu trong mô hình định giá tăng, làm giảm giá trị hợp lý của tài sản rủi ro. Khi lợi suất bị đẩy lên cao do sức ép bên ngoài (chênh lệch lãi suất, chênh lệch tỷ giá, lợi suất trái phiếu Mỹ tăng), nhà đầu tư đòi hỏi lợi nhuận kỳ vọng cao hơn nên phải chấp nhận rủi ro lớn hơn để bù lại. Vì vậy theo dõi xu hướng lợi suất 10 năm giúp nhận diện sớm áp lực lên thị trường cổ phiếu và bất động sản, thường trước khi tác động hiện rõ trên giá tài sản.

Notes

  • 2026-06

    • Lợi suất TPCP VN 10 năm đạt 4,53% (tháng 6/2026) - tăng mạnh từ mức 2-3% năm 2024; phản ánh áp lực huy động vốn lớn cho chu kỳ đầu tư công 2026-2030
    • TPCP phát hành kỳ hạn bình quân 9,38 năm, lãi suất bình quân 4% (lũy kế đầu năm đến 10/6/2026)
    • Spread: lãi suất thả nổi BĐS 13-15% vs risk-free rate 4,53% - phản ánh chi phí rủi ro và thanh khoản cực lớn cho BĐS dùng đòn bẩy

  • 2025-10

    • Cuối 2025 (AFA Capital): lợi suất TPCP 10 năm tăng ~20% từ 3,12% lên 3,7% vì ngân hàng ưu tiên dùng vốn tăng tín dụng thay vì mua TPCP, đồng thời phát hành kho bạc chậm tiến độ.

  • 2025-06

    • Việt Nam đầu tháng 6/2025: lợi suất TPCP 10 năm tăng trở lại vùng 3,1-3,2%, cao so với chu kỳ khoảng 2 năm gần đây.
    • Mức quanh 2,9% được xem là “đẹp” cho định giá tài sản; vượt 3,3% từng xuất hiện cuối năm 2022.
    • Quan hệ giữa lợi suất TPCP 10 năm và chỉ số chứng khoán (VN-Index, S&P 500) thường nghịch biến, hệ số tương quan khoảng -0,8 đến -1.
    • Lợi suất tăng còn đến từ áp lực phát hành để tài trợ đầu tư công và rủi ro lạm phát còn hiện hữu.

  • 2024-10

    • Lợi suất TPCP Mỹ 10 năm chạm đáy khoảng 3,6% rồi bắt đầu tăng trở lại sau khi Fed hạ lãi suất 50 điểm tháng 9/2024.
    • Nguyên nhân: kinh tế Mỹ (dịch vụ, tiêu dùng) mạnh hơn kỳ vọng, thị trường lao động ổn định, lạm phát tiến dần mục tiêu 2%.
    • Lợi suất tăng ngược chiều với hành động cắt lãi suất của Fed - phản ánh thị trường tin Fed sẽ hạ chậm hơn dự đoán.

  • 2024-06

    • Lợi suất TPCP Việt Nam 10 năm đã lên đến 3.35% (mức tương tự cuối 2022 - thời điểm thị trường xuống đáy)
    • Đang hạ nhiệt về vùng 2.87% sau khi vàng và tỷ giá ổn định hơn
    • Lợi suất 3% được xem là ngưỡng đáng chú ý; giảm về dưới 3% là tín hiệu tích cực cho định giá tài sản
    • Chuỗi nhân quả: chênh lệch giá vàng lớn - sức ép tỷ giá - lãi suất liên ngân hàng tăng - lợi suất TPCP tăng; ngược lại khi vàng và tỷ giá ổn định, lợi suất hạ và thị trường chứng khoán phục hồi

  • 2023-11

    • Đầu tháng 11/2023: lợi suất 10Y Mỹ lập đỉnh kể từ sau khủng hoảng tài chính 2008 (trên 5%), sau đó giảm về 4.589% sau khi Fed giữ nguyên lãi suất tại FOMC 02/11/2023
    • Cơ chế: Fed không tăng lãi suất - kỳ vọng lãi suất tương lai thấp hơn - lợi suất dài hạn giảm - định giá cổ phiếu được nâng lên, chứng khoán Mỹ tăng trên 4% trong tuần
    • Goldman Sachs, Barclays, Vanguard, Fidelity đều sử dụng tương quan ngành với lợi suất TPCP Mỹ 10 năm để khuyến nghị phân bổ tài sản 2024
    • Ngành phòng thủ/thiết yếu (bia rượu, thuốc lá, tiện ích) có tương quan dương với lợi suất; BĐS, bán lẻ, công nghệ có tương quan âm
    • Môi trường lợi suất cao (‘higher for longer’) 2023-2024: ưu tiên ngành phòng thủ; chờ lãi suất giảm mới thuận lợi cho BĐS/bán lẻ/công nghệ

  • 2023-10

    • Lợi suất TPCP Mỹ 10 năm tiệm cận 5,2% - vượt đỉnh từ năm 2007, mức cao nhất trong 15 năm; lợi suất 30 năm cũng vượt đỉnh tương tự
    • Lợi suất TPCP Việt Nam 10 năm tăng từ 2,75% (trung bình) lên 3,15% - đặc biệt tăng mạnh sau họp FOMC tháng 9/2023
    • Lợi suất cao làm giảm sức hấp dẫn tài sản rủi ro: nhà đầu tư cân nhắc giữa TPCP Mỹ 5%+ dài hạn và cổ phiếu
    • Chi phí vay mua nhà Mỹ tăng từ dưới 4% lên trên 5% - tác động trực tiếp lên thị trường BĐS
    • Lợi suất TP Mỹ 10 năm và 30 năm ở mức cao, kỳ hạn 30 năm tiệm cận 5% - ngưỡng cảnh báo toàn thị trường tài chính
    • Lợi suất TP chính phủ VN 15 năm tăng từ ~2.4% (tháng 6-7) lên ~2.7% (tháng 9/2023) với tốc độ tương đương Mỹ
    • Đây là chỉ số dẫn dắt quan trọng - tăng trước khi VN-Index phản ứng giảm
    • Lợi suất TPCP Mỹ 10 năm tháng 10/2023 leo đỉnh 15 năm, ngang mức khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008; kỳ hạn 2 năm cũng ở mức tương đương 2007-2008; áp lực rút vốn khỏi thị trường mới nổi (Việt Nam) do dòng tiền chạy về Mỹ
    • Lợi suất TPCP Mỹ 10 năm vượt 4,7% (cao nhất 20 năm) sau khi tăng hơn 0,5 điểm % trong tháng 9/2023; lãi suất thực tăng mạnh làm tăng chi phí vay người tiêu dùng và doanh nghiệp, đặt ra rủi ro suy thoái tương tự vụ đổ vỡ ngân hàng tháng 3/2023
    • Lợi suất TPCP Mỹ 10 năm tăng từ 3% (T8/2022) lên gần 5% (T10/2023), thoát xu hướng giảm 20 năm - mức cao nhất 15 năm
    • Lợi suất TPCP Mỹ 30 năm vượt 5% lần đầu kể từ 2007 - ngưỡng cảnh báo toàn thị trường tài chính
    • Đồng loạt: TPCP Đức, Anh, Nhật cũng tăng kỷ lục nhiều năm sau họp FOMC T9/2023
    • Lợi suất cao buộc nhà đầu tư yêu cầu lợi tức kỳ vọng cao hơn → giảm hấp dẫn tài sản rủi ro (cổ phiếu, private equity deals)

  • 2023-07

    • TPCP 10 năm = lợi suất phi rủi ro (Rf), tham chiếu ~2,39% tại thời điểm giảng; công thức: lợi tức kỳ vọng = Rf + Lạm phát + Phần bù rủi ro
    • Rf + Lạm phát = lãi suất tiết kiệm 12 tháng → đây là sàn lợi nhuận tối thiểu cần đạt khi đầu tư; không đánh bại được mức này thì gửi tiết kiệm an toàn hơn

  • 2023-02

    • Lợi suất TPCP 5 năm giảm từ 4,5% xuống 4% (giảm hơn 10% về mặt lãi suất) - xác nhận thanh khoản hệ thống cải thiện
    • Toàn bộ đường cong lợi suất (1 năm, 3 năm, 5 năm, 10 năm) đều có xu hướng giảm
    • Ngân hàng sẵn sàng mua TPCP dài hạn - tín hiệu thanh khoản ổn định

  • 2022-04

    • Lợi suất TPCP Mỹ 10 năm tăng lên 2,82% từ mức 1,226% tháng 7/2021 - tăng mạnh do Fed thắt chặt tiền tệ
    • Lợi suất TPCP Việt Nam 10 năm: 2,399% (31/3/2022), thấp hơn một số nước ASEAN; trước đó cuối 2021 ở mức 2,0-2,1%
    • Lợi suất TPCP VN kỳ hạn 15 năm (~2,47%) được dùng làm lãi suất phi rủi ro để định giá tài sản
    • Khoảng cách giữa lợi suất TPCP VN và Mỹ: thu hẹp ở kỳ hạn dài (Mỹ tăng nhanh hơn), giãn rộng ở kỳ hạn ngắn
    • Q1/2022 kho bạc Nhà nước chỉ phát hành 41.282 tỷ = 10% kế hoạch năm 400.000 tỷ vì lãi suất trúng thầu tăng cao, ngân hàng không đủ thanh khoản mua TPCP giá thấp

Backlinks